dimanche 17 décembre 2017

Nhật ký Facebook: nhưng ghi chép tháng ba 2017



Nhật ký Facebook: nhưng ghi chép tháng ba 2017.

1-3

Ngày 28 tháng hai Nhật hoàng cùng hoàng hậu có chuyến đi thăm VN. Đây là chuyến viếng thăm VN đầu tiên của Nhật hoàng, (và có thể là chuyến cuối cùng) kéo dài 5 ngày. Đón tiếp Nhật hoàng tại sân bay là bà phó chủ tịch nước Đặng Thị Ngọc Thịnh.

Nếu so sánh bang giao giữa VN và TQ với Nhật, hoàng đế Nhật đã thăm viếng TQ từ tháng mười năm 1992, đúng dịp 20 năm ngày hai bên thiết lập bang giao (tháng chín 1972).

Đối với TQ, cuộc chiến tranh Nhật-Trung (1931-1945) đã gây 21 triệu người Hoa bị chết. Chỉ ở cuộc thảm sát Nam Kinh, quân Nhật đã sát hại 300.000 người. Đặng Tiểu Bình, vì cần sự viện trợ kinh tế và kỹ thuật của Nhật để thúc đẩy công cuộc “hiện đại hóa” đất nước, buộc phải quên thù cũ (và trong chừng mực sỉ diện quốc gia), đứng ra mời Nhật hoàng viếng thăm, bất chấp mọi phản đối từ nhiều phía, ngay cả từ trí thức Đài loan và Hồng kong. Đến nay Nhật vẫn không xin lỗi TQ về bất kỳ điều gì họ gây ra trong Thế chiến thứ II.

VN (miền Bắc) ký kết thỏa thuận thiết lập bang giao với Nhật từ tháng 9 năm 1973. Nhưng bang giao chậm trễ do việc miền Bắc đòi bồi thường 45 triệu đô (chiến tranh do Nhật gây ra trong Thế chiến thứ II). Chỉ đến tháng mười năm 1975 bang giao hai bên được thiết lập, sau khi Nhật chịu (gián tiếp) bồi thường. (Gián tiếp vì việc bồi thường không thông qua các thỏa thuận có giá trị pháp lý quốc tế. Bởi vì Nhật đã bồi thường rồi, cho QGVN). Trong khi đó Nhật đã ký hòa ước chung với 48 nước (hội nghị San Francisco 1951), là các nước có chiến tranh với Nhật, trong đó có Quốc gia VN. Nhân dịp này Nhật bồi thường cho QGVN một khoản tài vật, trị giá 39 triệu đô la.

Nếu chỉ tính từ tháng mười 1975, bang giao VN và Nhật đến nay đã 42 năm, Nhật hoàng mới đi thăm VN.

Tầm nhìn của lãnh đạo TQ “xa” hơn lãnh đạo VN 22 năm hay là VN “không quan trọng” bằng TQ 22 lần ? Bề nào cũng chỉ là những “con số”. Nhưng điều không thể phản biện là nhờ viện trợ, đầu tư về kinh tế, kỹ thuật của Nhật (và Mỹ) mà TQ bây giờ trở thành “đại quốc”, về kinh tế và quân sự. Còn VN, nói theo bà Chi Lan, đi đâu cũng ngữa nón “xin viện trợ”. Con số “22” vì vậy hết sức là “ý nghĩa”.

Từ lâu, VN cho rằng Nhật là tác nhân gây ra nạn đói năm Ất dậu 1944. Đến nay thì vẫn chỉ nghe “nói miệng” chớ chưa thấy có cuộc “nghiên cứu” hàn lâm nào để xác định trách nhiệm của các bên Nhật, Pháp, VM và chính phủ Trần Trọng Kim (kể cả trách nhiệm của ông trời vì đã gây bão lụt). Cũng nghe nói rằng VN đòi Nhật phải xin lỗi vì đã gây ra nạn đói năm Ất dậu.

Ngày 28 tháng hai cũng là ngày kỹ niệm biến cố “nhị nhị bát” ở Đài loan (1947). Quân của Tưởng Giới Thạch mở cuộc thảm sát, gây hàng chục ngàn nạn nhân, hầu hết là dân “bản địa”. Những người dân này đã quen lề lối sinh hoạt như người Nhật, nói tiếng Nhật rành hơn tiếng Hoa.

Hình như “yếu tố” Nhật đã là động lực làm cho TQ, Đài loan và Nam Hàn phát triển (thần kỳ).

Bây giờ bắt đầu với VN. Hy vọng nhờ Nhật, VN sẽ “ra biển lớn”, sẽ “cất cánh thành rồng” như các nước kia.

Nhưng mà, những người Nhật ai đó đọc được dòng chữ này, thì xin làm ơn nói với Nhật hoàng rút ngắn thời gian thăm viếng lại. Không phải dân VN không “hiếu khách”, mà vì “tầm nhìn” của lãnh đạo VN, (lúc nào cũng vậy) chờ nước tới cổ mới nhảy.

Những ngày qua có ông phó quận nào đó ở Sài gòn phát động chiến dịch “trả lại vỉa hè cho người đi bộ”. Không biết có bao nhiêu người đi bộ hưởng lợi ích trong việc này. Nhưng đã có hàng ngàn, hàng chục ngàn hộ gia đình sống nhờ kinh tế vỉa hè bị bể nồi cơm.

Tôi không dám đổ thừa việc “bể nồi cơm” của (một số dân) ở Sài gòn là do Thiên Hoàng. Sớm hơn họ không làm. Trễ hơn họ không làm. Lựa đúng lúc Thiên hoàng sang thăm viếng thì họ làm. Thì dầu che dưới mỹ từ nào, “trả lại vỉa hè cho người đi bộ”, mục đích là làm cho Thiên hoàng đẹp mắt.

Tôi nghĩ, Thiên hoàng thăm lòng vòng lăng bác, hồ cá Ba đình… là đủ. Thiên hoàng đừng đi thăm văn miếu này kia làm chi. Ông này rành chữ Hán, không khéo lòi cái dốt của lãnh đạo Hà Nội. Sau đó Thiên hoàng lên máy bay về Nhật.

Dân VN sẽ nhớ ơn Thiên hoàng.




2-3

Sai và sửa sai.

Xây dựng quốc gia, qui hoạch một đô thị…. là những công việc liên tục và “dài hơi” kéo dài hàng trăm, hàng ngàn năm. Thành công hay không là do sự liên tục ở việc thừa kế cũng như những nỗ lực phát huy hợp lý. Các quốc gia “trẻ”, các thành phố mới thành lập, kiểu Hoa Kỳ, Singapour… hay Dubai, Abou Dabi không nói làm chi. Những công trình xây dựng đều “mới mẻ”, không (hay ít) bị ràng buộc bởi yếu tố “di sản văn hóa và lịch sử”, do đó dễ dàng cho sự thay đổi để phù hợp với sự tiện dụng, “trào lưu tiến bộ” hay quan điểm thẩm mỹ của thời đại. Dĩ nhiên ở các nơi đây, khi nó còn mới, thoạt nhìn ta thấy có một cái gì đó rất “hấp dẫn”. Lấy thí dụ ở các thành phố Dubai, Abou Dabi hay Singapour… Đụng vào thứ gì ta cũng thấy nó “vĩ đại”, mới tinh, tiện dụng… hết cả. Nhưng đây không hẵn là mô hình “tiêu chuẩn” mà người ta ưa chuộng.

Nhiều thành phố lớn ở Mỹ, đi trước hàng trăm năm, ban đầu cũng đã xây dựng theo mô hình hiện đại (mà bây giờ Dubai, Abou Dabi hay Singapour… đi theo). Nhưng dân chúng không mấy ai ở “trung tâm thành phố - downtown”. Dân ở “trung tâm thành phố” hầu hết là dân nghèo. Dân chúng phần lớn sinh sống ở các vùng “ngoại ô” yên bình và rộng rãi.

Còn những thành phố “cổ” ở Châu Âu như London, Paris, Roma, Venezia (Venise)... xây dựng có cái hàng vài ngàn năm, dĩ nhiên nó không có những tiện nghi cho đời sống hay những thứ “hiện đại” chóa mắt. Nhưng rõ ràng nó có một “linh hồn”. Đi đến những thành phố này ta thấy rõ ràng chúng là những “bảo tàng viện” lộ thiên. Có những công trình cầu cống, nhà thờ, đền đài... xây dựng hàng ngàn năm trước, đến nay vẫn nguyên vẹn và vẫn tiếp tục sử dụng. Nếu ta có đọc lịch sử về kiến trúc ở các nơi đây, ta thấy có những công trình chỉ hoàn tất sau vài thế kỷ.

Nếu không có sự kế thừa để giữ liên tục, sau đó phát huy và bồi đắp, thì những công trình này không thể thành hình.

Trở lại VN, đến nay chỉ có trời mới biết là mấy ông “trí tuệ đỉnh cao” sẽ lấy mô hình nào để xây dựng Hà Nội, Sài Gòn, Đà Nẵng…?

Cuộc dọn dẹp vỉa hè ở Q1 Sài gòn mấy hôm nay rõ ràng là “đổi cũ”. Tức là làm lại cho đúng “nguyên trạng” những thứ để lại từ thời VNCH, thời Pháp.

Hôm qua, một bạn facebooker có “khoe” các tấm hình chụp ở đường Hàm Nghi, ở Ngân hàng nhà nước… Hình như bạn này hãnh diện ghê lắm vì sự ngăn nắp và “sạch sẻ” trên vỉa hè (còn đường phố thì chưa nói, vì không thấy). Tôi thấy không có sự thay đổi nào cả, nếu so sánh với các tấm hình chụp trước 75.

Điều đã làm “rúng động” mọi người là chiến dịch “trả lại vỉa hè cho người đi bộ”, thực tế là một cuộc “sửa sai”. Gần ½ thế kỷ độc quyền lãnh đạo, Sài gòn trở thành một ổ kiến hỗn loạn do bị động. Chụp giựt, mạnh ai nấy sống. Thử nhìn sân bay Tân Sơn Nhứt, sự “biến thiên” của nó theo thời gian ra sao, thì cũng đúng y như vậy ở Sài gòn.

Trước đây ở Sài gòn, làm gì có nạn trụ sở phường, trạm công an… xây dựng chiếm vỉa hè ? Làm gì có những con đường “hỗn tạp”, sống chụp giựt, mà mỗi lần đi qua không ai cảm thấy yên tâm ? Những người “công chức” là những người phải tôn trọng pháp luật trước tiên. Công an là lực lượng có nhiệm vụ bảo vệ luật pháp. Khi “công chức”, khi công an… là những thành phần đứng đầu trong việc phạm pháp thì trong xã hội ai cũng có thể phạm pháp.

Bây giờ “lãnh đạo” mới bắt đâu “qui hoạch” sân bay Tân Sơn Nhứt, bắt đầu “chỉnh trang” lại Sài gòn. Ông Đinh La Thăng có tuyên bố trước đây là sẽ làm cho Sài gòn trở lại thành “hòn ngọc Viễn đông”. Dĩ nhiên là mọi người ủng hộ, hoan nghênh. Điều tiếc là lúc mới vào, tháng tư 1975, không ai nói lên được điều này.

Nhưng làm thế nào để Sài gòn trở lại thành “hòn ngọc Viễn Đông” ?

Sai rồi sửa. Có những cái sai không thể sửa, hay phải mất rất nhiều thời gian để sửa.

Tôi thấy dường như lãnh đạo Sài gòn đang áp dụng “mô hình” Đà Nẵng. Theo đó “đuổi cổ” bọn dân nghèo ra khỏi thành phố, “kệ mẹ” tụi nó sống ra sao thì sống.

Điều này làm rất dễ ở những xứ độc tài. Thành phố sau đó “đẹp lung linh”. Nhưng nếu nhìn ở phương diện “tâm linh” thì nó rất “tổn thọ” do thuyết “nhân quả”. Còn nhìn về phương diện chính trị, rõ ràng những lãnh đạo như vậy là dối trá, vô đạo đức. Làm chính trị chủ yếu là phục vụ cho người dân. Cho toàn thể người dân chớ không phải cho “giai cấp”, hay tầng lớp nào đó.

Vụ giải tỏa vỉa hè Sài gòn, thực chất là “sửa sai”, mà đối tượng là lực lượng công an, cán bộ phường, khóm... Những thành phần này lạm dụng quyền lực, tham nhũng khiến việc sử dụng vỉa hè hỗn loạn, mất nét mỹ quan của thành phố. Nhưng rốt cục chỉ có người dân là “lãnh búa” của ông phó quận. Ông Tô Lầm nhân dịp này lên tiếng “lấy điểm” cho phe công an.

Nhìn những video clip được đưa lên mạng, đôi khi mồ hôi lạnh toát ra. Bởi vì “đổi mới” đến nay ba thập niên mà xem ra “tư duy” thời “đánh tư sản” vẫn còn bàng bạc. Tư duy này thể hiện nơi ông quận phó, nơi các cán bộ thi hành… đã đành. Nó bàng bạc ngay trong đầu của người dân, của tầng lớp trí thức.

Nếu tiếp tục chủ trương “vô sản” thì không nói làm chi. Khi đã “muốn làm giàu” thì điều cơ bản phải tôn trọng là “quyền tư hữu”. Hiến pháp và luật VN xác định “quyền tư hữu cá nhân được luật pháp bảo vệ”.

Một số đoạn trong các video clip cho thấy rằng ông phó quận “ngồi xổm” lên quyền tư hữu của người dân. Một vài ki-ốt bán hàng của người dân “lấn vỉa hè”. Luật không cấm việc bày ki-ốt buôn bán trên vỉa hè, ngoại trừ lúc quyền sử dụng vỉa hè của người đi bộ bị cản trở. Bất kể người ta có giấy phép hay không, ông phó quận “hốt, hốt hết”. Mới đây, báo chí đưa tin có người đem theo tiền và vàng trong người bị bắt. Tài sản bị tịch thu “để điều tra”.

Không hiểu tại sao công an không bắt ông phó quận, để điều tra, vì ông này cũng mang hàng (coi bộ) “xịn”, đồng hồ, điện thoại, trị giá bạc tỉ trong người.

Tức là quyền tư hữu của người dân bị vi phạm nặng nề. Trong khi nhiều người “hoan hô” khi thấy “bọn bán hàng rong” bị đuổi đi.

Chừng nào đất nước “giàu lên”, khi mà lãnh đạo, cũng như trí thức, coi thường quyền tư hữu của người dân ?

Rõ ràng không có kế hoạch xây dựng nào cả. Tu bản không ra tư bản. Cộng sản không ra cộng sản. Quốc gia gián đoạn, mất liên tục. Không có sự kế thừa. Không có kế thừa thì chỉ có đập phá, mạnh ai nấy sống. Dĩ nhiên kẻ có quyền thì tước đoạt tất cả.




3-3

Quyền tư hữu là một quyền căn bản, bất khả xâm phạm, được pháp luật bảo vệ.

Vụ “cướp hai ổ bánh mì” ở Sài gòn vừa rồi bị trừng phạt nặng nề, cho thấy tính “bất khả xâm phạm” của quyền “tư hữu”. Món hàng của tôi, anh muốn có nó (ăn nó) anh phải trả tiền. Anh muốn ăn mà không trả tiền, anh phải “trả giá” bằng cái “tự do” của cá nhân anh.

Người bị tù ở đây, trước hết là vì tội “xâm phạm quyền tư hữu” của người khác.

Các nước tư bản, nhứt là Mỹ, quyền “tư hữu” là “tuyệt đối”, là “trên hết”. Tư hữu là “linh hồn” của chủ nghĩa tư bản.

Thí dụ về vụ ăn cướp bánh mì cho thấy luật về bảo vệ quyền tư hữu ở VN cũng “nghiêm ngặt” lắm. Thí dụ khác, vụ “chai nước có con ruồi”, tòa xử ông Minh 7 năm tù về tội “cưỡng đoạt tài sản”. Điều này cũng “minh họa” luật của VN về việc bảo vệ quyền tư hữu của cá nhân.

Nhưng ở VN hình như người ta chỉ chú trọng đến hành vi “ăn cướp” của hai người trẻ “cướp hai ổ bánh mì”, hay về hành vi “cưỡng đoạt” của ông Minh. Ít ai thấy “cái nguồn” đưa đến các tác nhân vô tù là việc “xâm phạm tài sản” của người khác.

Trở lại vụ ông phó quận xuống đường “giải phóng vỉa hè” mấy ngày hôm qua.

Nếu có xem các video clip của báo Tuổi Trẻ đưa lên, ta thấy “quyền sở hữu” của cá nhân (và nhà nước, vì VN có qui định quyền sở hữu của nhà nước) bị ông phó quận xâm phạm nặng nề.

Video clip cho thấy “đạo quân” của ông phó quận “hốt của” của những người bán hàng. Một số người “thừa nước đục thả câu”, “thuổng” hàng hóa của người ta.

Nhân viên công lực ở đâu sao không làm phận sự của mình là “bảo hộ quyền tư hữu” của người dân (và nhà nước) theo hiến pháp, và theo luật định ? Ở đây nhân viên công lực a tòng với ông phó quận để “hốt của và phá của” của người ta.

Tôi không mong những cái video clip này lan ra nước ngoài. Nếu không, không có bằng chứng nào hữu hiệu hơn để tố cáo nhà nước VN không tôn trọng “quyền tư hữu”.

Ông phó quận có thẩm quyền của ông ta, theo luật định. Nhưng khi đụng đến “quyền tư hữu” của người khác, ông này phạm luật. Vì quyền tư hữu là bất khả xâm phạm. Muốn “tịch thu” hàng hóa, tư liệu làm ăn của người ta, trước hết ông phó quận phải xin tòa “truất quyền sở hữu” của những người này. Sau đó mới theo thủ tục “trưng thu”, hay “trưng dụng” hàng hóa, hay tư liệu làm ăn của họ.

Biện pháp “tịch thu” chỉ áp dụng trong những trường hợp người ta bán hàng lậu, phạm pháp.

Về hành vi “lấn vỉa hè”, những người bán hàng nếu họ đã “trụ” ở đó trên 30 năm, nhà nước không phàn nàn, tức nhà nước đã chấp nhận. Tức là việc “bán trên vỉa hè” đã trở thành một “quyền thụ đắc - droit acquis” của người bán, không phải là việc “phạm pháp”. Muốn giải tỏa, thì ông phó quận cũng phải đưa ra tòa. Chỉ có tòa án mới có thẩm quyền “truất quyền đã thụ đắc” của người buôn bán.

Vỉa hè, lòng đường… hỗn loạn từ sau 1975 đến nay. Cái “hỗn loạn” đó đã trở thành “tập quán”, trở thành “quyền thụ đắc” của người sử dụng.

Làm gì cũng phải theo luật mà làm. Vấn đề là ở VN, ai có quyền lực thì hay vỗ ngực : “tao là luật”.




6-3

Các bạn facebooks có nghĩ rằng CSVN sẽ tiến hành "cuộc đổi mới lần hai" hay không ? Một số bài viết của các trí thức tiêu biểu trong nước vừa lên tiếng về sự cần thiết của một cuộc "đổi mới lần hai". Mục đích để "bảo vệ thành quả phát triển" đã đạt được từ 30 năm đổi mới đang bị đe dọa tan thành bọt biển.

Cá nhân tôi cho rằng sẽ không có cuộc "đổi mới lần hai", mà chỉ có một cuộc "đổi cũ" trở lại, như chưa bao giờ có "đổi mới".

Dấu hiệu của việc "đổi cũ", trước hết là ngừng việc "xây dựng một nhà nước trên nền tảng luật lệ" (mà trong nước gọi là "nhà nước pháp quyền hiện đại). Tức là lãnh đạo nhà nước sẽ không sử dụng luật lệ để quản trị đất nước, mà sử dụng các biện pháp "cách mạng".

Thí dụ trong việc "giải phóng vỉa hè" tại Q1 Sài gòn. Báo chí nói về "cuộc cách mạng của TP HCM".

Thực ra cách tổ chức nhà nước VN hiện nay không giống với tổ chức của các quốc gia "bình thường" trong khu vực hay trên thế giới. UBND các cấp của thành phố ở VN quả thực là "không giống ai".

UBND là "cơ quan chấp hành" của Hội đồng nhân dân và do cơ quan này bầu ra. Nó là "cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân".

Vậy thì quyền lực của các UBND thuộc về "hành pháp", "tư pháp" hay "lập pháp" ?

Nếu nó là "cơ quan quyền lực của nhà nước ở địa phương" thì nó thuộc về "hành pháp". Nhưng nếu nó "đại diện cho ý chí, nguyện vọng" của nhân dân thì quyền lực của UBND thuộc về "lập pháp", tức quốc hội. Và khi nó "đại diện cho quyền làm chủ" của nhân dân thì UBND vừa có quyền "hành pháp" lẫn "lập pháp".

Tức là UBND vừa có quyền của công an, của quân đội (đại diện quyền lực của nhà nước), có quyền của quốc hội (đại diện ý chí, nguyện vọng của người dân).

Tức là UBND là một hình thức của "chính quyền cách mạng" mà hình thức sinh hoạt là "dân chủ tập trung". Việc gì cũng nói là ý chí của "nhân dân" nhưng thực ra là "ý chí" của lãnh đạo.

Ông phó quận ra "lệnh miệng " cẩu những chiếc xe đậu trái phép. Ông này đã "vượt" qua thẩm quyền của công an. Vì chỉ có công an giao thông mới có thẩm quyền lập văn bản vi phạm. Ông phó quận cũng ra "lệnh miệng" để "hốt của" của những người bán hàng lấn vỉa hè. Ông này đã "vượt" qua thẩm quyền của tư pháp, nơi duy nhứt có thẩm quyền "truất quyền sở hữu" của cá nhân. Ông cũng ra lệnh đập phá tứ tung những công trình xây dựng lấn vỉa hè, bất kể có phép hay không có phép, bất kể thuộc diện "an ninh quốc phòng" ...

Không ai phản đối việc lấy lại trật tự đường phố, trả lại vỉa hè cho người đi bộ. Người ta phản đối là cách làm của ông phó quận.

Ông phó quận đã làm việc theo "tinh thần cách mạng" chớ không tuân theo luật lệ.

Mô hình phân bổ quyền lực của VN, như cái gọi là UBND, là một hình thức của "chính quyền cách mạng".

Hình thức "chính quyền" này tưởng rằng đã dẹp bỏ từ đầu thập niên 90, lúc QH xây dựng "nhà nước pháp quyền XHCN" để VN vào WTO. Vì khi vào WTO, VN phải tuân thủ "luật chơi quốc tế", trong đó quan trọng hơn hết là "nhìn nhận quyền tư hữu" của cá nhân.

Hiến pháp và Luật dân sự VN sau này nhìn nhận "tư hữu" là một "quyền" được pháp luật bảo vệ.

Nếu theo đà "cách mạng TP HCM", lan ra ở các tỉnh thành khác, thì điều chắc chắn là VN trở về thời "chính quyền cách mạng". Ý chí của lãnh đạo là ý của trời.

Vấn đề là Hà Nội làm khác Sài gòn. Lãnh đạo Hà Nội làm việc "có lý có tình", đề ra hết những khó khăn "nội tại" của Hà Nội, sau đó lần lượt giải quyết "theo pháp luật".

Vấn đề "lấn vỉa hè", nhờ lãnh đạo Hà Nội lên tiếng, ta biết nguyên nhân là do "bảo kê" của các thế lực "đen". Vì người dân nào dám lấn vỉa hè, "giỡn mặt" với chính quyền cách mạng ?

Ở Hà Nội, 187 quán bia thì có 150 quán có bảo kê của công an. Có nói ra mới biết được nguyên nhân. Biết được "bệnh" ở đâu thì nặng mấy cũng có phương pháp chữa trị.

Còn Sài gòn, ai bảo kê?

Thì ra những chuyện ở Sài gòn là chuyện "tranh giành" để "bảo kê". Phe này lên thì muốn "hạ" phe kia xuống. Chớ chẳng có đổi mới đổi cũ gì. Nhưng từ luật pháp xuống xài "luật rừng", rõ ràng Sài gòn đi khác đường Hà Nội trong vấn đề "đổi cũ" trở lại.

Sài gòn cương quyết không "đổi mới" cái gì hết.





8-3

Thế giới đang đi vào một giai đoạn bất định.

Hiện tượng Trump ở Mỹ, Brexit ở Anh, hay phong trào “dân tộc chủ nghĩa” đang lên mạnh mẽ tại các nước Tây Âu… là đoạn đầu của “con đường bất định” phía trước.

“Toàn cầu hóa” đã không hoàn toàn đem lại “win - win”, hai bên cùng thắng, như mục tiêu ban đầu của nó. Một số quốc gia hoàn toàn bị loại ra khỏi “cuộc chơi”, thậm chí bị thua trắng tay (Châu Phi). Trong khi một số quốc gia thì “thắng lớn” (Châu Á).

Ngay cả trong các quốc gia “thắng lớn”, (như Mỹ, Châu Âu) “phúc lợi” cũng không chia đều cho các thành tố trong xã hội. Người giàu ngày càng giàu thêm. Trong khi thành phần trung lưu lần hồi bị mất vị trí trong xã hội. Còn lớp nghèo, ngày càng nghèo thêm.

Những quốc gia “bị loại khỏi cuộc chơi”, cả một lục địa Phi Châu. Những sự bất công, nghèo đói (và nhứt là văn hóa tối ám của Hồi giáo…) đã khiến người dân sử dụng “dân chủ” như là một loại “vũ khí” để “giết chết” cả tự do lẫn dân chủ. Một số quốc gia đã bị giải thể. Một số đang bên bờ vực thẳm. Một số quốc gia khác thì “hỗn loạn” đã ngự trị từ lâu.

Trump thắng cử, cũng như những lãnh đạo “dân tộc chủ nghĩa” các nước Tây Âu có nhiều hy vọng thắng cử ở các cuộc bầu cử sắp tới (như Anh với Brexit) là nhờ số đông cử tri bị “bỏ bên lề”. Xã hội đầy dẫy mâu thuẩn. Thế hệ kỹ thuật số (còn gọi là thế hệ trẻ, thế hệ tương lai) xung đột với thế hệ “già”, hay là thế hệ “hiện thời”. Người ta bầu cho Trump, cho khuynh hướng Brexit hay cho lãnh tụ dân tộc chủ nghĩa… là bầu cho “quá khứ”. Trong khi sự suy vong của quốc gia thì phải đong đếm bằng “tương lai”.

Chỉ có TQ và các nước “hưởng lợi lớn” ở Châu Á là hô hào mạnh mẽ cho “toàn cầu hóa”. Mới đây Tập Cận Bình lên diễn đàn Davos ở Thụy sĩ để “dạy” cho ông Trump bài học về “kinh tế” và lợi ích của Tòan cầu hóa.

Trong khu vực Đông và Đông Nam Á cũng trở nên “bất định”. TPP không còn (hay còn mà không có Mỹ) là dấu hiệu cho thấy Mỹ muốn bỏ khu vực này. Nhưng vụ đặt các giàn hỏa tiễn THAAD ở Nam Hàn hôm qua thì lại thấy Mỹ “dấn thân” vào sâu thêm. Điều này trái ngược với những tuyên bố của Trump lúc trước (đe dọa bỏ mặc Nhật và Nam Hàn tự liệu lo lấy thân).

Bất định vì không biết Mỹ giở neo “giong buồm” ra đi hay buông neo ở lại ?

Bất định vì không biết kết quả các cuộc bầu cử sắp tới, như ở Pháp, sẽ ra sao. Lãnh tụ “dân tộc chủ nghĩa” đắc cử đồng nghĩa với sự cáo chung của đồng tiền euro và khối Châu Âu.

Tại các nước tiên tiến Mỹ, Châu Âu… bất định vì chưa biết người dân muốn tiến về tương lai hay muốn trở về “quá khứ”?

Dầu thế nào thì nền “pháp trị” lâu đời ở các xứ này sẽ là cái thắng, có thể ngăn chặn các hành vi cực đoan có thể đưa đất nước xuống vực thẳm (của suy thoái kinh tế, của nội chiến...). Pháp trị là thành trì bảo vệ tự do và dân quyền.

Còn VN, sự “bất định” ở đây cũng là việc mọi người có “thượng tôn pháp luật” hay không ?

Còn nói về “dân chủ”, khi mà từ người dân cho tới lãnh đạo, đều không có tinh thần trọng pháp. Thì lấy cái gì để bảo vệ thành quả của “dân chủ” ?




9-3

Bộ mặt của Sài gòn không phải là quận nhứt, nơi ông quận phó đang làm cuộc “cách mạng” để “giải phóng vỉa hè”. Bộ mặt của Sài gòn đúng lẽ phải là sân bay Tân sơn nhứt.

Mấy ông lãnh đạo Sài gòn dĩ nhiên phải đi du lịch rất nhiều. Có đi thì phải thấy là ở tất cả các nước phát triển, bộ mặt của thành phố luôn là “cửa ngõ” đi vào thành phố. Cửa ngõ đó là gì nếu không phải là cái sân bay? Bộ mặt của Singapour là sân bay Changi, của Bangkok (với hai sân bay Don Muang quốc nội và Suvarnabhumi quốc tế)... Bà con VN thường đi máy bay chắc nhiều người có “quá cảnh” ở các sân bay như Dubai. Nó “lộng lẫy” quá phải không ? Sân bay Bangkok ngày trước, lúc các sân bay chung quanh chưa xây dựng, nó cũng “lộng lẫy” như vậy.

Du khách tới đây một lần phát “mê”. Cái “lộng lẫy” chỉ là cái “bắt tay” xã giao ban đầu, lúc khách vừa xuống máy bay. Khách trở lại lần hai, lần ba… rồi trở lại hàng năm để nghỉ hè, để tiêu tiền… Dân Thái “phải làm sao” người ta mới “ghiền” du lịch Thái lan như vậy.

Dân mình hồi đó cũng giống như vậy.

Nhớ hồi đó, nhà tối ngủ không khóa cửa. Khách xa, lạ quen không cần thiết, đến nhà phải mời khách uống miếng nước. Nếu đúng lúc thì mời khách ăn “ba hột cơm”, “có gì ăn nấy”, không khách sáo. Khách cần gì thì giúp hết lòng, tới nơi tới chốn, không thắc mắc.

Không biết ý kiến “làm cho quận nhứt trở thành một Singapour thu nhỏ” là của ai, chuyện này khoan bàn. Chuyện dân quận một Sài gòn có “ngang tầm” với dân Singapour chưa, mới là chuyện cần bàn. (Mà chuyện con nhái muốn to bằng con bò là chuyện cổ tích, mới cần bàn hơn).

Tôi thấy là lãnh đạo Sài gòn đang học mô hình “ghetto” theo kiểu São Paulo của Bresil. Dân nghèo tống khứ vô các “ghetto” xa ở ngoại ô. Còn đô thị “lấp lánh” thì dành cho dân có tiền. Dĩ nhiên điều này mâu thuẩn với “tiêu chí” cũng như “bản chất” của những người cộng sản (vốn là người vô sản). Xã hội Sài gòn hài hòa ngày xưa, sau 75, đã trở thành “xã hội hỗn loạn”. Cách mạng vỉa hè chỉ đem lại trật tự và nét “mỹ quan” ở bề ngoài ở một số nơi. Bề trong là hàng triệu người sống vất vơ, bám víu nhờ “cặn bã” của dân quận nhứt.

Cách mạng của người vô sản VN rốt cục là phục vụ cho người giàu, bóp chẹt, giết chết mọi phương tiện sinh sống của người nghèo.

Lý ra, nếu muốn biểu dương “sức mạnh cách mạng” theo kiểu ông phó quận, thì Tân sơn nhứt phải là mục tiêu (chớ không phải quận nhứt). Đất đai chiếm trái phép (kiểu sân golf) ở đây phải giải, để người dân Sài gòn xây dựng lại bộ mặt của thành phố.

Lợi ích ở Tân sơn Nhứt là lợi ích không chỉ ở tầm “thành phố”, mà là lợi ích “quốc gia”. Lợi nhuận thu vào từ sân bay Tân sơn nhứt (mở rộng kiểu Suvarnabhumi ở Bangkok) có thể “nuôi sống” cả Hà Nội.




10-3

Đảng CSVN cai trị người dân bằng “luật rừng” trong khi hệ thống pháp lý VN có cả “rừng luật”. Nguyên nhân là do VN không có “tam quyền phân lập”. Thậm chí quyền tư pháp ở VN không hiện hữu. Quyền này “hiện diện” trong một số trường hợp, nhưng lại đứng ở dưới, rất xa, các quyền thuộc về “hành pháp”.

“Hành pháp”, đại diện là công an, sau đó là UBND các nơi… có quyền làm đủ thứ, kể cả những thứ bị pháp luật cấm.

Còn “đệ tứ quyền”, cách nói khác của báo chí, cũng là một “quyền” phụ thuộc “hành pháp”. Họ ăn lương nhà nước, lãnh lương hưu trí của nhà nước… thì làm sao họ nói khác, hay nói ngược các chính sách của nhà nước?

Nhà nước làm sai (luật), hành pháp làm sai (luật), cũng được báo chí bênh vực.

Người dân, trên danh nghĩa thì được luật pháp bảo vệ. Các quyền tư hữu, các quyền tự do cá nhân (như buôn bán, làm ăn sinh sống… nói chung là quyền cơ bản: quyền được sống)... trên danh nghĩa thì được pháp luật bảo vệ. Nhưng họ luôn là nạn nhân của luật (rừng).

Các thí dụ: bà bán vé số lẻ bị kết vào tội “kinh doanh sổ số”. Vụ bồi thường Formosa. Hay vụ “giải phóng vỉa hè” đang xảy ra tại Sài gòn.

Ta thấy luật pháp đã bị bóp méo, giải thích, áp dụng một cách tự tiện. Bên “có lợi” là bên nắm quyền lực.

Ở các nước “bình thường”, ngành “tư pháp” có vị trí trung tâm trong các sinh hoạt điều hòa và quản lý xã hội.

Vụ Formosa làm ô nhiễm biển. Ở một xứ sở “bình thường”, việc truy tìm nguyên nhân, xử lý đúng sai, tuyên bố mức độ bồi thường cho các nạn nhân… là trách nhiệm của “tư pháp”. Formosa có quyền khiếu nại lên tòa án, nếu thấy bị xử oan. Người dân cũng có quyền khiếu nại (lên tòa án), nếu thấy việc bồi thường không tương xứng.

Vụ “giải phóng vỉa hè” ở Sài gòn, theo “luật”, tất cả các vụ xử lý vi phạm hành chánh đều thuộc trách nhiệm của “tư pháp”. UBND đại diện hành pháp, nhưng thẩm quyền của cơ quan này là “làm theo lệnh của tư pháp”.

Ở hai thí dụ này ta thấy “tư pháp” không hề hiện hữu.

Tư pháp là gì? đó là “justice”, tức là “công lý”. “Cour internationale de Justice (CIJ)” được dịch là “Tòa án Công lý quốc tế”.

Các thí dụ trên, vụ Formosa hay vụ “giải phóng vỉa hè”, “công lý” không hiện hữu.

Khi không có công lý, người dân không phục. Để thiết lập công lý, người dân có quyền biểu tình. Việc này được hiến pháp và luật pháp bảo vệ.

Hôm trước báo chí đăng tải, dân Hà nội tụ tập trương biểu ngữ biểu tình phản đối chủ đầu tư “ngăn chặn lối ra vào” của họ. Ở đây “quyền lợi” của số đông dân chúng bị “chủ đầu tư” vi phạm. Nhà nước “ngó lơ”. Dân biểu tình là đúng.

Còn dân Sài gòn, có lẽ đã quen “họ gồng”, nên họ gồng mình chịu đựng. Còn dân Nghệ An, cái nôi của cách mạng, vụ Formosa hứa hẹn như phim “nhiều tập”.

Riêng “nhà báo”, nếu không hô hào được việc “trọng luật” thì cũng đừng a dua với kẻ mạnh để bức hiếp người dân.

Nhà báo hô hào vi phạm luật thì nhà báo cũng phạm luật.




11-3

Kẻ thù của Việt Nam là ai ?

Kẻ thù của Việt Nam là người Việt Nam, chứ không phải là TQ, Mỹ hay Pháp… Người đã làm cho đất nước này nghèo nàn, làm cho dân chúng nước này khổ sở… là người Việt chứ không phải ai khác.

Dĩ nhiên trách nhiệm phần lớn là do giai cấp lãnh đạo, tức là đảng CSVN. Trong tất cả những kế sách xây dựng đất nước của họ, không có một chính sách nào thực sự nhằm vào mục tiêu “phục vụ cho quyền và lợi ích của người dân”.

Nhưng thành phần trí thức cũng gánh trách nhiệm không nhỏ. Người dân cũng chưa bao giờ là mục tiêu phục vụ của tầng lớp trí thức. Điều này hiển hiện ngay cả ở đa số trí thức “làm chính trị”.

Người “trí thức” là người có “thái độ trí thức”, chớ không phải do có bằng cấp, làm giáo sư, tiến sĩ, nhà văn, nhà báo… “Thái độ trí thức” là thái độ dấn thân của người có học vào những vấn đề “bức xúc” của xã hội, với mục đích xây dựng xã hội ngày thêm tốt đẹp. Người trí thức trước hết là một người can đảm, dám dùng trí tuệ, lời nói, ngòi bút... chống lại cường quyền bạo lực.

Khi mà người trí thức, nhứt là trí thức làm báo hay làm chính trị, quay lưng trước những áp bức, bất công trong xã hội, thì họ đã đánh mất thiên chức “trí thức”.

Họ cũng đánh mất tư cách người làm chính trị. Khi một cá nhân ủng hộ những chính sách (sai lầm) của lãnh đạo, thì người này không còn tư cách nào để “đối lập” với lớp cầm quyền.

Mục tiêu làm chính trị là bênh vực và phục vụ cho quyền lợi của người dân, bất kỳ lúc nào và trong bất kỳ trường hợp nào. Không phải chỉ bênh vực khi họ “đúng”. Vì khi “đúng”, người dân đâu cần tới mình?




12-3

Vụ “giải phóng vỉa hè” của ông phó quận nhứt tính không nói nữa. Nói nhiêu đó đủ rồi. Nhưng khi coi thêm mấy cái video clip do báo chí trong nước đưa lên, thấy rằng không thể không nói.

Thực chất của cuộc “giải phóng vỉa hè” của ông quận phó tương tự như cuộc “đánh tư sản mạn bản” thời sau 1975. Về hình thức, từ vị “tư lịnh” là ông quận phó, cho tới “quân lính”, điệu bộ y chang bọn “hồng vệ binh” thời “cách mạng văn hóa” bên Tàu thập niên sáu mươi thế kỷ trước. Thử nhìn gương mặt và điệu bộ của ông quận phó, tất cả thể hiện sự hung hăng ác độc của một người cộng sản vô học. Nhưng nạn nhân bây giờ, thay vì là dân tư bản, dân trí thức… lại là đám dân nghèo, tài sản quẩn quanh vài bộ bàn ghế bày bán bên vỉa hè.

Vết thương “đánh tư sản” đến nay vẫn chưa lành. Đất nước “cất cánh” không được, vì tầng lớp tư sản dân tộc đã bị tiêu diệt. Thành phố phát triển không thành công, nếu không nói là phát triển trong bệnh hoạn, vì nhân tố rường cột, là thành phần tư sản, tiểu tư sản và dân trí thức có thực học, đã không còn.

Tư sản dân tộc không có, kinh tế quốc gia lệ thuộc vào tư bản nước ngoài. Trí thức thực học không còn, đưa tới việc đào tạo con người phi đạo đức, kiến thức không tới nơi, tới chốn.

Cuối cùng là con người trong xã hội thiên về phần trình diễn, hào nhoáng bề ngoài. Khi xem nặng “bề ngoài”, chuộng nước sơn hơn là gỗ tốt, thì dối trá đã lên ngôi.

Thành phố bây giờ phát triển hai mặt: một mặt “lung linh” là dân cán bộ giàu có với xe hơi nhà lầu mặt tiền ở trung tâm thành phố. Mặt khác “tối ám” là đại đa số dân nghèo, sinh sống bám vào “kinh tế vỉa hè”.

Có lẽ ông quận phó (và những người chủ trương phía sau) là một trong những người “có tiền, có xe, có nhà mặt tiền ở trung tâm thành phố”. Mà tài sản của lớp giàu này đều không minh bạch. Họ giàu nhờ quyền lực sẵn có, nhờ thượng đội hạ đạp. Đồng tiền làm ra do tham nhũng thì không đổ mồ hôi. Vì vậy họ coi đồng tiền không ra gì. Từ đó họ cũng coi dân nghèo như kẻ thù cần tiêu diệt.

Thành phố phát triển theo hai vận tốc, cũng như đất nước. Cán bộ, kẻ có chức quyền hay lớp tư bản “có chỗ dựa lưng” ngày càng giàu thêm. Còn dân nghèo, ngày càng đông. Dân ở các vùng “ngoại ô”, thực ra là dân quê làm ruộng, không có công ăn việc làm, hết đường xoay sở phải “lên tỉnh” hoặc kiếm việc làm, hoặc bám vào “vỉa hè” mà sinh sống.

Tình trạng “kinh tế vỉa hè” ngày càng “phát triển” là do hệ quả của các chính sách sai lầm của người lãnh đạo. Thành phố, cũng như đất nước, bị “phân cực” như hai bước chân khập khểnh: chân lành chân què, bên tối bên sáng, bên sang bên hèn, bên giàu bên nghèo…

Bây giờ, chỉnh trang lại thành phố, không lẽ chặt cái chân “què” kia đi ?

Hay là chữa trị cho nó lành ?

Hệ quả “đánh tư sản”, “xây dựng văn hóa mới xã hội chủ nghĩa”... bốn thập niên sau xây dựng, sửa sai vẫn chưa hồi phục được những gì đã đổ vỡ.

Bây giờ lại chủ trương “giải phóng vỉa hè”, trả lại vỉa hè cho người đi bộ, thực chất là “đánh” vào nồi cơm của đông đảo dân nghèo. Mà dân nghèo tụ tập ở vỉa hè thành phố, chỉ là phần nổi của băng sơn, đại diện tiêu biểu cho những tỉnh cực kỳ nghèo chung quanh.

Những người như ông quận phó, hay những người đứng sau, là những đảng viên cộng sản. Tất cả đều xuất thân từ “giai cấp vô sản”, tức giai cấp nghèo trong xã hội. Bây giờ, đổi đời, rủng rỉnh tiền bạc, họ lại trở mặt với tầng lớp đã nuôi sống, cũng như đã đưa họ lên đỉnh quyền lực.

Làm chính trị, nguyên tắc đạo đức cốt lõi, là không phản bội lại quần chúng đã ủng hộ mình.

Người dân nghèo VN, không chỉ ủng hộ cho đảng CS, mà còn đổ xương máu xây đài vinh quang cho đảng CSVN.

Bây giờ hô hào phát triển thành phố, đưa thành phố vào nếp sống “hiện đại văn minh”.

Thành phố “cất cánh” đi đâu? Ai bay lên và ai còn sót lại ?

Thành phố chỉ “hiện đại văn minh” khi (và chỉ khi) những tỉnh chung quanh cũng “hiện đại và văn minh”.

Dân nghèo, chiếm đại đa số dân chúng cả nước.

Đất nước này là của cả dân tộc này. Thành phố này là của cả dân sống trong thành phố này. “Cất cánh” lên là tất cả cùng bay lên, không bỏ ai ở lại.

Cái nghèo mới là “kẻ thù” cần tiêu diệt. Cái nghèo đã làm cho bộ mặt đất nước nhếch nhác, thành phố hỗn độn, bẩn thỉu.. Khi cái nghèo còn ngự trị là vỉa hè còn bị chiếm đóng.

Làm công chuyện, biết trước là “bắt cóc bỏ dĩa”, nhưng vẫn làm. Chỉ có những người “cộng sản duy ý chí” mới làm vậy mà thôi.

Đất nước nghèo xác xơ là đúng.




14-3

Báo chí đăng lời ông Nguyễn Thành Phong, Chủ Tịch UBND TPHCM, rằng “thành phố không chủ trương đẩy đuổi người bán hàng rong”. Báo chí cũng đăng là ông Phong “yêu cầu các quận huyện tìm vị trí đủ điều kiện để tổ chức các phiên chợ cho người dân buôn bán, đảm bảo cuộc sống nhưng không để ảnh hưởng đến an ninh trật tự, giao thông.”

Vấn đề là những người bán hàng rong đã bị “đẩy lùi” ra khỏi thành phố trước khi ông Phong có ý kiến. Trong khi các “vị trí đủ điều kiện” cho người dân nhóm chợ đến nay chưa thấy quận nào tìm ra.

Chưa tìm ra vị trí thuận lợi cho người dân mua bán thì vỉa hè đã “cào bằng” tất cả. Làm sao người ta có thể “tâm phục, khẩu phục” ông Phong?.

Xem các clip video của báo Tuổi trẻ, ta thấy ông phó quận một chỉ huy “hốt của” của những người buôn bán “lấn vỉa hè”. Ta cũng thấy có kẻ “thừa nước đục thả câu”, hùa với “lính” của ông quận phó, ăn cắp hàng hóa của người buôn bán. Ta cũng thấy ông phó quận ra lịnh “cẩu” những chậu cây cảnh, những bức tượng, những thứ trang trí cho cửa hàng… lấn ra vỉa hè. Ta cũng thấy ông quận phó ra lịnh miệng cho đập phá những bảng hiệu, những tấm bạt che nắng… treo trên cao. Bất kể các bảng hiệu, những tấm bạt này có trái qui định pháp luật hay không.

Không biết ông Phong nghĩ gì về hành vi của ông phó quận một ?

Xét trên khía cạnh pháp luật, hành vi của ông phó quận là xâm phạm và phá hoại tài sản, của cải của người dân.

Những người lấn vỉa hè hiển nhiên phạm luật. Những người này hiển nhiên bị trừng phạt theo đúng qui định của pháp luật. Nhưng ông quận phó không thể “trừng phạt” người ta bằng cách thức của “xã hội đen”.

Lấn vỉa hè người ta chỉ vi phạm “hành chánh”. Nhưng hành vi phá hoại tài sản, “tịch thu” tài sản của người dân, mà không theo đúng thủ tục pháp lý, là phạm tội hình sự.

Dĩ nhiên, những tấm bảng hiệu treo trên cao, hay những tấm bạt che nắng (store)... không hề “lấn vỉa hè, làm cản trở” hay đe dọa gây nguy hiểm cho bộ hành. Nó chỉ “lấn không gian” phía trên vỉa hè. Điều này không cấm theo luật về quảng cáo.

Dựa vào luật nào ông quận phó đập phá, làm hư hại kiến trúc nền tảng nhà cửa của người ta ?

Các chậu cây cảnh, những bức tượng trang trí… là những tài sản thuộc “động sản”, tức “di chuyển” được. Nếu chúng “lấn vỉa hè” thì chủ nó bị phạt. Đại diện nhà nước, hợp lý thì phải yêu cầu chủ nó “bưng” nó đi. Luật nào cho phép ông quận phó “hốt của” của người ta như vậy ?

Ông quận phó này có bị “chuyển công tác” hay không?

Tôi cũng có đọc bài báo trên Vietnam Net nói về những người “bán cơm nắm trên vỉa hè Hà Nội”. Bài báo nói rằng những người bán hàng rong như vậy có thể kiếm tới 50 triệu một tháng. Nhưng lời lẽ bài báo khiến tôi có cảm tưởng VN còn đang sống dưới thời bao cấp XHCN. Cái cách làm ra tiền của những người buôn bán trên vỉa hè là đáng bị lên án.

Với tư tưởng như vậy thì chừng nào tư bản ở VN mới phát triển ?

Nếu xét quá trình phát triển ở Đài loan, Nam Hàn, Singapour trước kia, hay Thái lan hiện nay. Ta thấy nhà nước “nâng niu” những người làm ra tiền như nâng trứng. Bất kỳ người nào làm ra tiền, bằng các phương cách hợp pháp, đều được nhà nước hoan nghênh, giúp đỡ. Nếu tôi không lầm thì chủ tập đoàn Formosa hiện nay, tổ tiên của họ chỉ là người làm thủ công rổ rá, thau, chậu... bằng plastic. Còn thua xa mấy nhà sản xuất đồ nhựa ở Chợ lớn trước 75.

Người bán cơm nắm kiếm lời 50 triệu, thậm chí 50 tỉ một tháng thì đã sao ? Ta phải mừng cho họ mới đúng. Tiền đó là do sáng kiến, mồ hôi, nước mắt, là sức lao động của họ.

Tại sao không nghĩ có ngày “cơm nắm” VN cạnh tranh với Mc Donald, Pizza, bánh mì hay các món cầm tay ăn liền của Tây phương ?

Nếu Phở làm được thì “cơm nắm” cũng sẽ làm được thôi.

Đến bây giờ VN không có “thương hiệu” nào thế giới biết tiếng. Những thứ kỹ lục bánh chưng, bánh tét, tô hủ tiếu… lớn nhứt thế giới là vô ý nghĩa. Nhưng nó cho thấy dân VN có khát vọng về một viễn tượng huy hoàng của con người và đất nước.

Cán bộ, công nhân viên chức nhà nước phải là “bạn đồng hành của dân”, có nhiệm vụ hướng dẫn người dân sinh hoạt “trong vòng luật lệ”, chớ không phải “hành dân”, kẻ thù của dân như ông quận phó.

Nhà báo cũng vậy. Đến nay vẫn còn mang tư tưởng thời “đánh tư sản”, trong khi đại diện nhà nước đi tới đâu năn nỉ các nước “nhìn nhận VN có nền kinh tế thị trường” tới đó.

“Giải phóng” như vậy là “giải phóng” thái độ, tư tưởng của cán bộ, nhà báo; chớ không phải “giải phóng vỉa hè” kiểu “đánh tư sản” của ông quận phó.




15-3

Nói về “tài liệu mật của CIA” trong biến cố Gạc ma 14-3-1988.

Trên VOA có bài báo giật tít lớn: “CIA: Việt Nam nổ súng trước trong trận Gạc Ma”. Ý kiến của một số chuyên gia “gạo cội” cũng được VOA “chèn” vào bài báo này.

Đây là một “bài báo” thuần túy “thông tin” hay là một bài “nghiên cứu” với những “bằng chứng” đính kèm ?

Bài báo có đính kèm hình ảnh “báo cáo của CIA”, cũng như dẫn ý kiến của các chuyên gia. Vì vậy bài báo thiên về “nghiên cứu chuyên môn” hơn là một bài báo thông thường.

Vấn đề là các “báo cáo” của CIA về chiến tranh VN (với TQ), cho thấy không hẵn lúc nào cũng “trung thực”, luôn luôn đúng.

Cuộc chiến biên giới tháng hai năm 1979 hai bên VN và TQ đối đầu trong vòng một tháng, chiến trường là các tỉnh của VN cận biên giới. Trung tuần tháng ba 1979 Đặng Tiểu Bình đơn phương tuyên bố rút quân về. Lý do mục tiêu “dạy VN một bài học” đã đạt được. Nhưng cuộc chiến không vì vậy mà kết thúc.

Một cuộc chiến biên giới khác, cũng đẫm máu không kém, kéo dài từ năm 1984 cho tới 1989, địa bàn là khu vực biên giới thuộc huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà giang. Phía VN gọi đây là “chiến trường Vị Xuyên”. Còn TQ thì gọi đây là cuộc chiến “phản công tự vệ” nhằm lấy lại khoảng 50 cây số vuông lãnh thổ đã bị VN chiếm đóng. Cuộc chiến “biên giới nối dài” này ít được giới quan sát quốc tế chú ý đến.

Biến cố Gạc ma tháng ba năm 1988 nằm trong bối cảnh cuộc chiến biên giới nối dài, từ năm 1984 đến năm 1989, trên chiến trường Vị Xuyên.

Một tài liệu của CIA về “cuộc chiến biên giới nối dài” giữa VN và TQ giải mật vài năm gần đây cho thấy nguyên nhân nối dài cuộc chiến là do VN lấn chiếm TQ khoảng 60 km² đất.

Sau nhiều năm dò dẫm tìm tòi, với những bằng chứng lấy từ Văn khố Hải ngoại Pháp (CAOM - Centre des Archives d’Outres Mer, tại Aix-En-Provence), tôi có kết luận rằng báo cáo của CIA (về việc VN lấn 60km² đất của TQ) là không đúng. Xem bài viết tại đây:

http://www.bbc.com/vietnamese/forum/2016/07/160726_vixuyen_battle

Nguyên nhân không đúng là do sự “lầm lẫn”, hay thiếu sót, (của các tác giả) khi tham khảo đường biên giới “qui ước” giữa VN và TQ, được Pháp và nhà Thanh ký kết vào các năm 1887 và 1895.

TQ cũng không đạt được mục tiêu trong cuộc chiến “biên giới nối dài”. Bởi vì VN vẫn giữ được đường biên giới qui ước “là đường phân thủy” (tức đường sống núi), phía bắc sông Thanh Thủy vài cây số. (Thay vì sông Thanh Thủy như đòi hỏi của TQ).

Dầu vậy TQ cũng chiếm được của VN một số cao điểm, như núi Lão Sơn, Giải Âm Sơn…. (xem thêm Giải mã chiến trường Vị Xuyên). Nhưng rõ ràng mục đích của TQ trong cuộc chiến “phản công tự vệ” là thất bại.

TQ thua cả hai mặt, về lý lẽ và áp đặt quân sự. Về lý lẽ, VN có bằng chứng về đường biên giới qui ước còn hiệu lực pháp lý. Về áp lực quân sự, TQ không thắng được quân lính của VN.

Vì vậy Đặng Tiểu Bình, lý do phải giữ thể diện, nêni mở cuộc chiến “phản công tự vệ” ra mặt biển, khu vực các bãi cạn chưa có ai chiếm đóng ở Trường Sa.

Trong cuộc xâm lăng Hoàng Sa tháng giêng 1974, phía TQ cũng vịn vào lý do “phản công tự vệ”, “giải phóng phần lãnh thổ đang bị địch chiếm đóng trở về đất mẹ”.

Nhưng vụ chiếm các bãi cạn ở Trường Sa TQ cũng gặp khó khăn trên danh nghĩa. Bởi vì Pháp tuyên bố chủ quyền các “cụm đảo” ở TS, (sáp nhập vài tỉnh Bà Rịa của VN). Tức gồm đảo chính và các đảo nhỏ, bãi cạn… phụ thuộc ở chung quanh.

TQ cho xuồng cặp vào chiếm các bãi Gạc ma, Cô lin… là hành vi xâm lăng. Vì các bãi này phụ thuộc đảo chính là đảo Sinh Tồn (do VN kiểm soát).

Tài liệu “mật” của CIA mà VOA dẫn ra, nói rằng phía VN nổ súng trước.

Nếu xem các video clip do phía TQ đưa ra, ta thấy lính công binh của VN không vũ khí, đang đứng vòng quanh Gạc ma, làm “bia đỡ đạn” cho đại liên trên tàu chiến TQ.

Nếu ta xem “hồi ký” của Lê Đức Anh, thì chủ trương “không được bắn trả” đã được áp dụng đồng thời trên chiến trường biên giới.

Nếu ta nghe ý kiến của những nhân chứng, như tướng Lê Mã Lương, lệnh “không nổ súng” đến từ Lê Đức Anh.

Bấy nhiêu “bằng chứng”, nhứt là các video clip do TQ công bố, dầu thiên vị cách mấy ta cũng không thể nói rằng phía VN “nổ súng trước”.

Tài liệu “mật” của CIA vì vậy, trong hai trường hợp, là “có vấn đề”.



16-3

Đọc báo trong nước thấy có bài báo tựa đề “Hà nội căng thẳng vì khoan phá bậc tam cấp”. Hình ảnh đính kèm cho thấy hàng loạt bậc tam cấp của nhà dân bị đập phá không thương tiếc. Chênh lệch giữa nền nhà và mặt đường có nơi đến một mét. Câu hỏi đặt ra, từ nay người dân ở đây sẽ dùng phương tiện gì để ra khỏi nhà một cách an toàn ?

Đây một trường hợp cụ thể về tranh chấp giữa “lý và tình”, giữa dân và nhà nước, giữa việc thi hành pháp luật của nhân viên nhà nước và việc bảo vệ quyền lợi của người dân.

Phía bênh vực nhà nước viện lý lẽ nền nhà cao hơn mặt đường, xây tam cấp là phải xây bên trong. Xây lấn bên ngoài bị đập bỏ là đúng.

Vấn đề là cả con đường Xã Đàn, nền nhà trung bình của nhà người dân cao hơn mặt đường. Theo kể lại của dân sống lâu năm ở khu vực, sở dĩ có việc “so le” giữa nền nhà và mặt đường là do việc mặt đường mới làm lại sau này. Không hiểu do bê tông “hao hụt”, hay mặt đường bị “trụt”, đường mới lại thấp hơn đường cũ.

Lỗi do ai ? Do người dân xây nền nhà cao hay do nhà nước làm đường thấp ?

Dĩ nhiên lỗi là nhà nước. Nếu mặt đường mới có cùng bề cao như mặt đường trước kia, thì người dân đâu có xây tam cấp ?

Bây giờ lại bảo người dân xây tam cấp vào trong. Thử hỏi kiến trúc sư, xây vào trong là xây như thế nào? Vô phương! Phải không ?

Đáng lẽ, khi con đường xây xong, nhà nước phải nâng mặt vỉa hè lên cao, cho đồng bộ với nền nhà của dân.

Làm cái gì cũng phải “có tình, có lý”. Nhà nước làm sai mà cán bộ quận, phường… không khác chi con người máy rô bô… chỉ biết đập phá.

Bây giờ nhà nước có giải pháp nào để người dân ra khỏi nhà được an toàn ?

Theo tôi, nếu không thể nâng cao mặt vỉa hè, thì nhà nước phải “nhượng quyền sử dụng vỉa hè” (khoảng 0,8m), sau đó xây dựng trong khoảng diện tích này các bậc tam cấp để người dân có phương tiện (an toàn) ra khỏi nhà. Xây cất thế nào để giữ nét “mỹ quan” cho thành phố là việc của nhà nước.

Việc này xem ra cấp bách, vì an toàn thân thể của người dân bị đe dọa.




25-3

Bước tới một bước rồi bước lui lại một bước. Thiên bên tả một chút rồi nghiêng về bên hữu một chút. Ý nghĩa của triết lý "dĩ bất biến ứng vạn biến" của ông Hồ được áp dụng triệt đễ.

Vấn đề là mỗi lần "khuynh tả" là mỗi lần dân tộc tả tơi. Về mặt vật chất, đã đành. Về mặt tinh thần có những thứ vô phương tái lập lại. Hàng chục năm "thiên hữu" cũng không lấy lại quân bình.

Các cuộc "cải cách ruộng đất", "cách mạng văn hóa"... từ thập niên 50,60 thế kỷ trước đã phá nát các di tích lịch sử đồng thời với những thuần phong mý tục của giống nòi. Hơn bốn thập niên sau nhìn lại vẫn chưa định hình hết được những mất mát, (đó là chưa nói tới việc xây dựng lại). Hệ quả của vài năm "tả khuynh" xem ra còn ảnh hưởng lâu dài, hàng trăm năm nữa không chừng.

Cuộc đánh "tư sản mại bản" sau 75 đã đánh gảy xương sống nền kinh tế quốc dân. Ba thập niên "đổi mới", tức "hữu khuynh", cũng chưa tạo dựng lại được. Những "phát triển" thấy được hiện nay đều là phát triển dựa trên tư bản nước ngoài, bằng tiền nợ, bằng đánh cược vào tương lai.

Tiến tới một bước rồi thụt lùi một bước. Bước lùi dài hơn bước tới. "Thiên tả" rồi thiên hữu, nhưng hệ quả của "thiên tả" trong một năm có thể hàng trăm năm "thiên hữu" không dựng lại được.

Dĩ bất biến ứng vạn biến hóa ra là ngày càng "tụt hậu".

Vì sao có sự "thái quá" này ?

Là do sự "nồng nhiệt" của giới trí thức.

Những bài thơ đại khái "giết giết nữa bàn tay không phút nghỉ..." là lời ủng hộ nồng nhiệt "tả khuynh".

Giết ai ? Giết địa chủ, trí thức.

Bây giờ, hiện tượng "tả khuynh" hình như đang trở lại. Việc cấm hát các bản nhạc (vô thưởng vô phạt) hay vụ giải tỏa vỉa hè... là dấu hiệu ban đầu.

Hy vọng tôi đánh giá sai. Nhưng sự ủng hộ nồng nhiệt của giới trí thức là điều đáng lo ngại. Sự nghiệp văn thơ của một số nhà nghệ sĩ (như Tố Hữu) lý ra được mọi người truyền tụng. Chỉ cần một vài bài viết ủng hộ "tả khuynh" có thể khiến những người này "lưu xú vạn niên".

Cầm viết "vẫy mực" thì dễ. "Tải đạo" mới khó.




26-3

Hệ quả của đợt "cải cách ruộng đất" thập niên 50 của thế kỷ trước, tới bây giờ miền Bắc có nhiều cái vĩnh viễn không thể xây dựng, hay tạo dựng lại được. Thời đó "quần chúng" ủng hộ ghê lắm. Quần chúng là ai ? là dân, mà dân như cỏ. Gió thổi đâu là cỏ xuôi theo hướng đó. Cán bộ đốc thúc, xúi giục... con tố cha, vợ tố chồng, anh em tố cáo lẫn nhau. Hàng xóm nhìn nhau nghi kỵ. Rốt cục nhìn lại tay ai cũng "dính máu". Không máu người thân thì cũng máu me bạn bè hàng xóm. Ông Hồ cuối cùng phải "nhỏ lệ" sửa sai. Nhiều "án văn thơ" đã được sáng tác trong dịp này, mục đích xúi giục dân phạm tội ác. Con cháu của các tác giả đến nay nhiều người vẫn còn xấu hổ.

Giống như bây giờ, "quần chúng" cũng ủng hộ ông phó Hải ghê lắm. Ông phó Hải được thế lên như "diều gặp gió". "Đập, đập nữa... bàn tay không phút nghỉ..." Nhiều "nhà báo" cũng "lên đồng", kiểu Tố Hữu thời xưa, lên "fây" ra giọng thầy đời "mắng mỏ" những người chống đối.

Ngày xưa "trí thức" là một cái tội. Bây giờ, nhà mặt tiền quận một, tức nhà giàu, là "một cái tội".

Ba thập niên đổi mới con người vẫn chưa lấy lại được tư duy "bình thường". Hình như "lòng căm thù bọn địa chủ, tư sản bóc lột" đã trở thành tập quán của con người Việt hôm nay.

Ngày xưa "đấu" địa chủ người nông dân chắc cảm thấy hả dạ ghê lắm. Bây giờ nhà ai bị đập, bị "cẩu xe"... thì người dân cũng mát ruột như vậy.

Lòng ganh tị làm người ta mờ mắt. Những người dân buôn bán nhờ vào vỉa hè, đồng tiền họ làm ra là mồ hôi nước mắt, sức lao động của họ. Điều đáng sợ là có nhiều người cảm thấy hả dạ khi thấy lớp người buôn bán tảo tần này bị tách khỏi hè phố.

Muốn đất nước giàu mạnh mà thù ghét, ganh tị với người có tiền hơn mình, thì bao giờ đât nước này khá hơn ?

Thôi thì ngồi nhìn cơn "lên đồng" của ông phó Hải và "quần chúng". Chớ biết làm gì bây giờ!




28-3

Bài đăng lại cho những lãnh đạo Sài gòn, hay những người chủ trương "dẹp vỉa hè", muốn thành phố này trở thành tiểu Singapour. (28-3-2015)

Ông Lý Quang Diệu mất, người dân Singapour đang làm các nghi lễ xứng đáng (và cần thiết) cho nhân vật này. Dĩ nhiên rất trang trọng, nhưng tuyệt đối không hề có các thứ hoa hòe màu sắc, cờ nheo phất phới xanh đỏ tím vàng… cũng như các lời than khóc, thuơng tiếc, kêu gào đến thấu trời xanh mây trắng, đổ chung với nước mắt (cá sấu) tuông xuống như mưa… như đã thấy ở các đám táng các lãnh tụ VN (vĩ đại).

Trong chừng mực, người dân Singapour nào cũng được hưởng thành quả từ sự phát triển của đảo quốc này. Người dân Singapour thuơng tiếc, làm « quốc táng » cho ông là hợp tình hợp lý. Cái cách làm đám táng này phản ảnh « tầm văn hóa » và « bề dầy văn hiến » của người dân Singapour (cho dầu họ lập quốc mới có ½ thế kỷ). Nó thể hiện được cái bề thế, trang trọng của một quốc gia (cường thịnh và văn minh), nói lên được cái uy nghi, đường bệ của một lãnh tụ đầy quyền lực. Nhưng quan trọng hơn hết là sự giản dị và khiêm nhượng. Sự giản dị và khiêm nhượng chỉ thể hiện ở tầng lớp những người vừa có học, vừa là bậc đại cự phú.

Nhưng nếu đọc các bài viết của các tác giả VN về nhân vật này, thấy rằng người VN viết (tâng bốc) ông Lý là quá đáng.

Thực sự ông Lý không có 72 phép thần thông như vậy…

Giả sử rằng, bây giờ ta giao cho ông Lý Quang Diệu đảo quốc Haiti hay Đông Timor, ta sẽ biết thực sự tài kinh bang tế thế của ông này. Đông Timor vừa dành được độc lập (từ Indonésie) cách đây không lâu. Haiti (cùng chia sẻ một đảo với cộng hòa Dominicaine), ở vùng biển Caraibes. Ông Lý phải làm gì ?

Theo tôi, có thể so sánh Lý Quang Diệu với một « doanh nhân thành đạt ». So sánh này có thể gây « sốc » cho nhiều người, nhưng thực tế là như vậy.

Ông Lý đã « quản trị » người dân và đất nước Singapour như là một doanh nhân gia trưởng, với người dân là thành viên trong gia tộc và đất nước là ngôi nhà chung. Mọi chính sách phát triển quốc gia của ông Lý đều nhắm vào mục tiêu lợi ích của người dân và sự cường thịnh của đất nước.

Nhiều bài báo (trong nước) ca ngợi « tầm nhìn » của ông Lý, kể lại nhiều « giai thoại » (khá vớ vẩn) của ông Lý với lãnh đạo tỉnh (Bình Dương) về các việc thuần túy đầu tư, đại khái như : « Làm khu công nghiệp này các anh lấy điện từ đâu?”, “Các anh có bao nhiêu trường đại học? Bao nhiêu sinh viên? Bao nhiêu trường nghề?”, “Mỗi ngày các anh có bao nhiêu chuyến tàu chở hàng đi sang Mỹ?... »

Các câu hỏi này, không cần phải « tầm cỡ » ông Lý Quang Diệu, mà chỉ một doanh nhân trung bình, khi muốn đầu tư vào VN, đều phải đặt ra.

Đâu có người chủ doanh nghiệp nào muốn xí nghiệp mình thua lỗ phải không ?

Cái hay của ông Lý, theo tôi, là « quyết tâm chính trị » của ông Lý, sau khi Singapour độc lập 1965 (bị Mã Lai đuổi ra khỏi Liên bang). Đó là quyết tâm « hòa giải dân tộc ». Đây là yếu tố cơ bản, quan trọng nhứt, để (Singapour phát triển như hôm nay) và ông Lý lãnh đạo thành công trong suốt 4 thập niên.

Khi độc lập, dân số Singapour bao gồm ba chủng tộc (Hoa, Ấn, Mã), trong đó người Hoa di dân lại chiếm đa số. Sự chống đối, (chém giết lẫn nhau) giữa ba khối dân tộc này là nguyên nhân Singapour bị đuổi ra khỏi liên bang Mã Lai. Ông Lý sẽ vô phương lãnh đạo nếu nội bộ người dân Singapour tiếp tục chống đối lẫn nhau, phải không ?

Quyết tâm chính trị (hòa giải dân tộc) của ông Lý được thể hiện qua một số quyết định (chính sách) về « bình đẳng » trong các lãnh vực như tôn giáo, sắc tộc, giáo dục… áp dụng (đến mưc cực đoan) mô hình pháp trị… hoặc lấy tiếng Anh làm ngôn ngữ chính… Các việc này đã giải tỏa (và hạn chế) mọi mâu thuẩn trong xã hội.

Nếu đã xem đất nước là tài sản chung, mọi người dân là một thành tố của gia đình (của xí nghiệp)… thì mọi người, kể cả người lãnh đạo xí nghiệp, chỉ có một mục tiêu duy nhứt là góp mọi công sức để xây dựng và phát triển xí nghiệp.

Xây dựng trên một mô hình (hòa giải dân tộc) như vậy, Singapour làm sao có thể thất bại ?

Nhưng nếu, lấy thí dụ ở trên, Singapour có vị trí hiện nay, mà là Đông Timor hay Haiti, thì với chính sách (hòa giải dân tộc) như vậy, liệu các nước này có thành công hay không ?

Theo tôi, mức độ thành công có thể không bằng, nhưng nhứt định không thể thất bại.

Một quốc gia bị suy yếu (và có thể bị phân hóa) là một quốc gia bị chia rẽ. Thử nhìn (tất cả) các xung đột hiện nay ở các quốc gia trên thế giới… nguyên nhân của sự phân liệt quốc gia đều đến từ xung đột trong nội bộ quốc gia. (Kể cả Ukraine).

Về VN, ông Lý cho lãnh đạo và người VN « uống nước đường », nào là đáng lẽ VN phải đứng đầu trong khu vực, người VN thông minh, giỏi v.v… có lẽ chỉ nhằm để dễ dàng ký hợp đồng làm ăn với VN mà thôi. Trong hồi ký, ông Lý đã viết những lời, mà đáng lẽ những lãnh đạo VN hiện nay, nên uống thuốc độc tự vận để bớt xấu hổ. Ông Lý chửi mấy ông (lãnh đạo VN) vừa ngu dốt lại vừa hiếu chiến. Ông Lý cho rằng VN sẽ khá hơn khi những lãnh đạo này chết đi. Điều này có thể ông Lý đoán sai. Lớp lãnh đạo xưa đó đã chết, lớp mới lên thay, nhưng xem ra lớp mới này không ít dốt hơn lớp trước.

Một điều cần nhắc, yếu tố thứ hai để Singapour phát triển thành công, là chiến tranh VN. Nếu không có cuộc chiến này, có thể Singapour cũng không khá hơn Panama hiện nay.

Trong thời chiến, Singapour là một « nhà chứa » vĩ đại, hotel mọc lên như nấm, với hàng vạn, hàng triệu gái điếm đến từ Thái Lan. Chiến tranh VN, thời điểm nóng bỏng, có lúc hơn 500.000 quân Mỹ có mặt ở đây. Chưa kể đến quân Mỹ đóng ở Nam Hàn, Nhật (cho đến bây giờ). Chính phủ Mỹ và Singapour đã có những thỏa thuận nhằm mục đích giải quyết sinh lý cho những người lính viễn chinh. Singapour cung cấp « cơ sở hạ tầng » cho dịch vụ này. (Các việc cung cấp nhiên liệu xăng dầu cho Mỹ chỉ là điều phụ). Nếu không có « dịch vụ » này làm « vốn » để phát triển lúc ban đầu, có lẽ ông Lý (và Singapour) cũng không được như hôm nay.

Ông Lý có đưa những lời khuyên « tốt » cho VN. Có một điều ông tốt hơn nhưng ông dấu nhẹm, không nói, là yếu tố « hòa giải dân tộc ».

Như đã nói, một dân tộc chia rẽ là một dân tộc yếu. Một quốc gia có nhiều mâu thuẩn là một quốc gia bị đe dọa phân liệt. Đất nước phát triển mãi không thành công. Đó là điển hình của VN hiện nay.

Trách nhiệm do ai ? Là do lãnh đạo chứ đâu phải do lịch sử ?.

samedi 16 décembre 2017

Nhật ký facebook: những ghi chép tháng hai 2017

Nhật ký facebook: những ghi chép tháng hai 2017

3-2

Hôm qua, ngày hai tháng hai, tức ngày “song nhị”, một “sự kiện lớn trong lịch sử” của đảng CSVN. Đó là ngày sinh nhựt (không biết bao nhiêu tuổi) của nguyên tổng bí thư Đỗ Mười. Ông này gần đây đã được phong thành “bồ tát”, tương đương với Thiên chúa giáo là “phong thánh”. Ông cũng là cha đẻ của nền “pháp quyền xã hội chủ nghĩa” của Việt Nam.

Nói là không biết sinh nhựt bao nhiêu tuổi, bởi vì năm ngoái, Trọng lú đã “chúc thọ 100 tuổi nguyên tổng bí thư”. Năm nay lại thấy “chủ tịch nước chúc thọ nguyên tổng bí thư Đỗ Mười tròn 100 tuổi”. Trăm hay trăm lẻ một ? Không thấy ai lên tiếng hết. Nhưng đây là chuyện nhỏ.

Bởi vì chuyện bơm tuổi hay sụt tuổi là chuyện thường tình trong đảng. Khi cần về hưu sớm (để hưởng nhàn), hay để hưởng “thâm niên đảng tịch”, thì các đảng viên “bơm” thêm vài tuổi. Còn như muốn “bám ghế” ngồi lại thêm nhiệm kỳ, thì khai “sụt” vài ba tuổi.

Vụ chủ tịch nước Trần Đại Quang sụt tuổi để được “ở lại”, khai sanh từ 1950 thành 1956, (rốt cục ông anh lại nhỏ tuổi hơn ông em). Vụ này hỏi ông Trọng thì rõ.

Còn chuyện “phong thánh sống”, theo kiểu bồ tát Đỗ Mười, là chuyện chắc chỉ có ở VN.

VN có câu “đồ tể bỏ dao xuống là thành Phật”. Câu này nghe nói đã đưa vào điều lệ đảng.

Ông Hồ, ôi thôi khỏi nói, lăng tẩm, tượng đài, hình ảnh… đếm không sao cho hết. Tượng của ông đã được đưa vào chùa, kê dưới Phật một chút. Ông Hồ được phật tử gọi là “bồ tát”. “Nam mô Hồ chí Minh bồ tát”... “Nam mô Hồ quang ngọc phật”. Ở Hà Nội nay đã có một tôn giáo lấy ông Hồ làm “giáo chủ”. Vai về ông Hồ sánh ngang với Phật. Thiệt tình “nam mô ác quĩ nhập của thiền… nam mô đại ma đầu đại ác đại gian…”

Ông Hồ đã “buông đao” đồ tể. Ông Hồ thành bồ tát, thành Phật là phải.

Thì chuyện Đỗ Mười vốn là “đồ tể”, nghĩa trắng lẫn nghĩa đen. Ông không còn cầm đao (thiến heo) nữa. Phong ông làm bồ tát là đúng thôi.

Mà theo tập quán, người ta phong thánh cho người nào thì người đó đã “chầu trời” từ lâu. “Nâng” ông Đỗ Mười lên làm bồ tát là muốn ông “rửa chưn lên bàn thờ”, chết phức cho rồi.

Sự nghiệp lớn của “Ngọc Phật Hồ quang” là “lạt mềm buộc chặt” thì “sự nghiệp” của bồ tát họ Đỗ là “kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa” và tư tưởng “nhà nước pháp quyền”.

Đầu thập niên 90 của thế kỷ trước, thấy bên Trung quốc các học giả lăng xăng nghiên cứu khái niệm “nhà nước pháp trị” và áp dụng mô hình “xã hội chủ nghĩa mang màu sắc TQ”, mục đích để được vào WTO. Theo đó hệ thống pháp luật quốc gia được cải tổ nhằm xây dựng một nhà nước trên nền tảng luật lệ, sao cho tương đồng với mô hình “nhà nước pháp trị” ở Mỹ, Âu (Rule of Law và Etat de Droit).

Đỉnh cao trí tuệ VN không thể không bắt chước. Nhưng không lẽ cái gì cũng ẳm “nguyên con”, coi sao được ?

Vì vậy khi Đặng Tiểu Bình đề xướng “xã hội chủ nghĩa mang màu sắc Trung quốc” thì VN “chế” lại thành “kinh tế thị trường định hướng XHCN”.

Vấn đề là “xã hội chủ nghĩa mang màu sắc TQ” sẽ đưa dân tộc Hán đi tới đâu, xã hội phát triển ra sao, biến hóa ra sao... thì nó cũng là một mô hình xã hội cụ thể “mang màu sắc TQ”.

Còn cái mô hình mà VN xây dựng “kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa” thì không ai hình dung hình thái của nó ra sao. Ông tổng bí thư Trọng lú có lần than rằng “không biết 100 năm nữa có xây dựng được XHCN hay không!”. Còn “kinh tế thị trường”, có người nói rằng đã là “kinh tế thị trường” thì không có gì định hướng nó cả.

Do dốt, hay vì quen thói ăn cắp, “đỉnh cao trí tuệ” lấy tư tưởng Đặng Tiểu Bình xào nấu lại cho khác một chút. Bây giờ lâm vào thế kẹt. Không ai có thể cắt nghĩa, hay phác họa, mô hình xã hội chủ nghĩa (đang xây dựng) và nền “kinh tế thị trường theo định hướng XHCN” nó là cái gì ?

Không biết nó ra sao thì làm sao xây dựng ? Không thấy nó ở đâu thì làm sao định hướng ?

Phải chi người ta “XHCN màu sắc TQ” thì mình là “XHCN màu sắc VN” thì bây giờ đâu đến đỗi.

Còn cái gọi là “nhà nước pháp quyền” cũng tương tự, một tình trạng “táo bón” về tư tưởng.

Tư tưởng về “nhà nước pháp quyền” là do “bồ tát” Đỗ Mười đề xuất ra, năm 1992.

Từ “pháp quyền” nguyên thủy của ông “phật ngọc” họ Hồ, phóng tác từ bản “Yêu sách 8 điểm của dân An Nam - Revendications du peuple Annamite” năm 1919, thành ra bài vè “Việt Nam yêu cầu ca”. Yêu sách thứ bảy nguyên thủy tiếng Pháp “Remplacement du régime des décrets par le régime des lois”, được ông “phật ngọc” dịch (ẩu) là “bảy xin hiến pháp ban hành - trăm điều phải có thần linh pháp quyền”.

Ẩu là vì không hề có bóng dáng nào của “hiến pháp” trong bản tiếng Pháp. Ý nghĩa câu tiếng Pháp là “thay thế lề lối cai trị với sắc lệnh bằng chế độ luật lệ”. Chữ “pháp quyền” vì vậy có ý nghĩa mơ hồ.

TQ đã sử dụng “nhà nước pháp trị”, ông Đỗ Mười “xào nấu” thành ra “nhà nước pháp quyền”.

Vấn đề là ông Đỗ Mười xuất thân là “đồ tể” chuyên thiến heo. Làm sao ông có khả năng để hiểu “Rule of Law” và “Etat de Droit”, các khái niệm luật học trừu tượng của Tây phương ?

Ngay cả ngữ nguyên “pháp” là gì và “quyền” là gì, ông Đỗ Mười cũng không biết. Các “học giả” VN cố gắng “hà hơi” vào “pháp quyền”, ban cho nó đủ thứ định nghĩa.

Rốt cục không ai hiện nay có thể dịch chữ “quyền” sang tiếng Anh hay Pháp là gì ?

Bởi vì chữ “quyền” trong chữ “pháp quyền” có rất nhiều nghĩa: quyền lực (pouvoir, power), quyền lợi (droit, right), quyền biến... mà các từ này có ý nghĩa khác nhau.

Rốt cục “nhà nước pháp quyền” cũng tương tự như “kinh tế thị trường theo định hướng XHCN” không ai biết nó là gì, phác họa nó ra sao!

Bởi vậy, vô phúc cho dân tộc này, đất nước lọt vào tay những “nhà đổ tể bỏ dao xuống thành Phật”.

Thật là chua chát khi có những “trí thức lớn” tung ông bồ tát họ Đỗ lên đến thiên đình.

Chua chát hơn khi thấy những nhà tranh đấu hiện nay miệng mồm lúng búng hô hào “xây dựng nhà nước pháp quyền”.

Nhà nước pháp quyền có rồi, của ông Đỗ Mười lập ra từ năm 1992. Cần gì các bạn xây dựng nữa ?


3-2

Những người Mỹ gốc mít vừa ủng hộ ông Trump, vừa tranh đấu cho "dân chủ, nhân quyền" ở VN đang đứng vào thế "lưỡng nan".

Việc ông Trump ra những sắc lệnh về di trú, rõ ràng là chà đạp lên các điều cơ bản của "nhân quyền". Việc này có vi phạm luật pháp và hiến pháp của Mỹ hay không, nay mai sẽ rõ. Nhiều hội đoàn, nhiều cá nhân đã đâm đơn kiện ông Trump rồi. Và nếu các sắc luật của ông Trump "lọt" qua được mạng lưới luật quốc gia, chắc chắn những ngưòi đi kiện cũng sẽ không bỏ cuộc. Họ sẽ tiếp tục kiện lên Tòa quốc tế.

Lưỡng nan là vì người Mỹ gốc mít vừa không thể ủng hộ Trump, vừa vỗ ngực tranh đấu cho nhân quyền.

Có người thấy tôi phê bình các chính sách của ông Trump liền lên tiếng hỏi tôi là ai, yêu cầu tôi nói về cá nhân mình.

Thật ra tôi là ai thì "đéo" có quan hệ gì với việc tôi phê bình ông Trump ?

Lý tưởng tranh đấu của tôi là "dân chủ", là "nhân quyền". Mục tiêu tranh đấu của tôi là một nước VN ngày càng tốt đẹp hơn. Bất kỳ kẻ nào, từ ông Trump cho tới ông Trọng lú, nếu tôi thấy các hành vi của họ đi ngược, hay làm hại đến các giá trị, các tiêu chuẩn về dân chủ, nhân quyền... đến những gì sẽ làm cho nước VN được tốt đẹp hơn… thì tôi sẽ chống lại họ.

Đơn giản chỉ có vậy. Nhưng cái cách hỏi xách mé "mầy là ai", cái kiểu thẩm tra lý lịch cá nhân của công an, thật là đáng lên án.


4-2

Trên báo Giáo dục có bài viết "Khả năng Trung Nam Hải "nắn gân" Donald Trump ở Biển Đông".

Theo tôi thì TQ không dại "làm liều" bây giờ đâu. Hôm rồi TQ "tịch thu" dụng cụ đo đạc thủy học của Mỹ ở Biển Đông, Trump lên tiếng chửi đổng "ĐM tụi ăn cắp. Thí cho nó đi" (Ghi chú: chữ “ĐM” tác giả ghi thêm để "minh họa".) TQ lật đật đem trả lại. Dĩ nhiên Trump cười khỉnh vào mặt TQ.

Đó là gì nếu không phải là Trung nam hải "mò dái ngựa" bị ngựa đá?

Tôi thì thấy là tình hình đang diễn ra trong phân tích (mà tôi nói hôm trước). Trung Đông sẽ là cơ hội để TQ chiếm Biển Đông và Nga "tính gọn" chuyện Ukraine (khu vực miền Đông).

Khi nghe tin Iran sửa soạn thử hỏa tiễn đạn đạo thì Mỹ lên tiếng cảnh cáo, kèm theo một số biện pháp "trừng phạt".

Nếu Iran bất chấp, chuyện gì "không phạm luật quốc tế" thì Iran được quyền làm. Thì rất có thể Mỹ và Iran sẽ có những "đụng chạm" trong những ngày sắp tới. Dĩ nhiên những động thái của Hoa Kỳ là nhằm bảo vệ Do Thái. Việc Iran được phép nghiên cứu năng lượng nguyên tử phục vụ cho hòa bình, hoặc việc chế ngự kỹ thuật hỏa tiễn, đều là những "đe dọa cho sự hiện hữu quốc gia Do Thái".

Hiện nay phi cơ dội bom của Do Thái bay không tới các trung tâm nghiên cứu nguyên tử năng của Iran để dội bom (như đã dội ở Irak trong quá khứ, hoặc mới đây ở Syrie), vì các lý do phải bay qua không phận của nhiều nước khác cũng như cần tiếp liệu trên không. Nhưng khi Mỹ nhúng tay vào, đội phi cơ của Do Thái có thể sẽ "vượt biên" đánh vào các trung tâm nghiên cứu của Iran.

Dĩ nhiên, việc này xảy ra, Iran sẽ không ngồi yên. Vấn đề là khả năng trả đũa của Iran có "đe dọa" Do Thái hay không ?

Nhưng, khi mà Mỹ nhúng tay vào Trung Đông lần nữa, qua cuộc chiến với Iran (hay những dằn co bất tận) thì chắc chắn TQ và Nga sẽ "gài bẫy" để Mỹ "sa lầy".

Lúc đó Mỹ sẽ không thể cùng lúc đối phó với nhiều mặt trận: Nga thanh toán Ukraine, nếu cần thanh toán luôn các nước Baltique để lấy đường ra biển. Còn TQ thì "lè lưỡi bò" liếm trọn các đảo ở TS, sau đó thiết lập vùng ADIZ ở Biển Đông. Nhật lúc đó sẽ bó tay.


4-2

Hôm qua, ngày 3 tháng hai, cũng là một ngày quan trọng đối với đảng CSVN: ngày sinh nhựt 87 năm của đảng. Không viết vài dòng về "đảng" là điều "thiếu sót". Hôm nay viết lại, theo lối "vớt vát", để gọi là "quà muộn" gởi cho ông Trọng.

Theo tôi, ông Trọng khi chủ trương "quân đội phải trung thành với đảng", bảo vệ đảng, mấy ông này đã ngồi xổm trên hiến pháp.

Ngay cả lực lượng công an, "còn đảng còn mình", từ lâu nay cũng lấy hiến pháp làm giấy chùi đít.

Bởi vì, hiến pháp qui định " tất cả quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân".

Mà quân đội và công an là hai bộ phận thể hiện quyền lực của nhà nước.

Tức là quân đội và công an thuộc về nhân dân.

Thuộc về nhân dân thì quân đội và công an, trước hết phải trung thành với nhân dân.

Quân đội và công an không thể trung thành với bất kỳ đối tượng nào khác, ngoài nhân dân.

Không làm vậy, quân đội và công an đã phạm tội "phản bội nhân dân, phản bội tổ quốc".

Tức là ông Trọng bố láo, xúi giục quân đội (và công an) phản bội lại nhân nhân.

Ông Trọng, qua bản tuyên bố chung VN TQ hồi đầu năm, rõ ràng thái độ "vọng thiên triều", muốn gắn liền VN với TQ "hai cộng đồng chia sẻ một tương lai". Bây giờ lại xúi giục quân đội (và công an) phản bội lại nhân dân.



6-2

Sắc lệnh của ông Trump về di trú đã bị tạm thời bị đình chỉ, theo lệnh của thẩm phán James Robart thuộc tòa liên bang ở Seatle, (tiểu bang Wahington). Báo chí khắp nơi đã bàn tán về việc này. Dĩ nhiên, trên làng “facebook VN” có rất nhiều ý kiến về việc này được biểu lộ. Ở đây tôi chỉ có một góp ý nhó.

Có người cho rằng hành vi ngăn cản sắc lệnh của thẩm phán James Robart thể hiện sự ưu việt của nền “dân chủ” ở Mỹ, là ngăn chặn được “sự độc tài của số đông”.

Tôi không chia sẻ ý kiến này.

Sắc lệnh của ông Trump không phải là “ý kiến của số đông”. Ngược lại, ông Trump đắc cử nhưng thua bà Hillary Clinton về số phiếu phổ thông. (Ngay cả khi ông Trump thắng phiếu phổ thông, cũng không thể kết luận sắc lệnh của ông Trump là “nguyện vọng” của tất cả những người đã bỏ phiếu).

Vừa rồi có cuộc thăm dò dư luận nước Mỹ đưa ra kết quả là khoảng 60% dân chúng ủng hộ sắc lệnh của ông Trump. Nhưng kết quả này chỉ là kết quả “biểu kiến” một cuộc “thăm dò dư luận”, tự nó không có hiệu lực pháp lý (ràng buộc), như kết quả của một bầu cử hay một cuộc “trưng cầu dân ý”.

Động thái một thẩm phán ngăn chặn một sắc lệnh của một tổng thống dĩ nhiên chỉ có thể xảy ra ở một nước dân chủ tự do. Nhưng hành động này hoàn toàn không do hệ quả của “dân chủ” (như bầu bán, trưng cầu dân ý…) mà thuộc về pháp trị (rule of law), theo ý nghĩa “dựa vào pháp luật mà trị nước”.

Nhà nước Mỹ (cũng như của hầu hết các nước dân chủ tiên tiến) được đặt trên nền tảng “rule of law”. Ý nghĩa của “rule of law” được các nước Châu Âu thống nhứt với ý nghĩa của “etat de droit”, là “tính ưu việt, tối cao, của pháp luật”. Các nước TQ, Đài Loan, Nam Hàn, Nhật (hay VNCH ngày trước) dịch ra là “pháp trị”.

Khi ông Trump làm lễ đăng quang, lời thề của ông khi nhậm chức vụ tổng thống (đại khái) là : “tôn trọng hiến pháp và bảo vệ quyền lợi của nước Mỹ”.

Nền “pháp trị” của Mỹ (và hầu hết các nước dân chủ tự do) vì vậy đặt nền tảng lên “luật hiến định” (ngoại lệ nước Anh đặt trên thông luật).

Ông Trump ra sắc lệnh hạn chế nhập cảnh là dựa trên lý do “bảo vệ nước Mỹ”, tức lý do được hiến pháp qui định là “cao nhứt”, và việc này thuộc thẩm quyền của tổng thống.

Vấn đề là sắc lệnh này “vi hiến”, theo ý kiến của thẩm phán James Robart.

Quyết định của thẩm phán Robart dĩ nhiên có hiệu lực pháp lý, có khả năng làm ngưng đọng sắc lệnh của tổng thống. Ở điểm này, ta thấy thẩm quyền của một thẩm phán liên bang có thể ngăn chặn được thẩm quyền của tổng thống. Nhưng chỉ với điều kiện hành vi của tổng thống “vi hiến”.

Đây là “đặc thù” về tính “độc lập” của luật pháp (justice) trong một chế độ pháp trị. Cần phân biệt chữ “độc lập - independance” của pháp luật và “phân lập - séparation” trong “tam quyền phân lập”.

Nhưng vấn đề này sẽ không kết thúc. Tòa án tối cao sẽ có ý kiến chung thẩm về vấn đề này.

Sắc lệnh về di trú của ông Trump rất có thể sẽ được sớm được đưa vào áp dụng trở lại, nếu nội dung sắc lệnh này thay đổi ở một số “ngôn từ” nhạy cảm (phân biệt chủng tộc, tôn giáo) để không còn “vi hiến”.

Lý do của ông Trump nại ra: “bảo vệ an ninh quốc gia”, là lý do mang tính “ưu tiên” cao nhứt. Nếu “chứng minh” được điều này, tức là nước Mỹ bị dân Hồi giáo (thuộc 7 nước đã chỉ định) đe dọa, thì ông Trump không chỉ đơn thuần có thẩm quyền ra lệnh cấm (dân các nước này) nhập cảnh vào Mỹ, mà còn có thể ban hành các biện pháp (chiến tranh) để tự bảo vệ (theo như Hiến chương LHQ). Nhưng việc “truy tìm bằng chứng” sẽ không hề đơn giản (như việc dựng bằng chứng gian trước LHQ để đánh Irak).


7-2

Tháng 9 năm ngoái tôi có bài viết phê bình ông Xuân Phúc về vấn đề “đổi mới sáng tạo và quốc gia khởi nghiệp”. Tôi có viết rằng:

“VN không phải là "quốc gia khởi nghiệp". Nếu tính từ đầu thập niên 90, "mở cửa hội nhập", tức là "khởi nghiệp" đến nay là gần 3 thập niên. Trong làm ăn, 30 năm là dài lắm. Sau 30 năm làm việc người công nhân sắp tới tuổi về hưu. 30 năm vì vậy là 30 năm kinh nghiệm.

Từ "khởi nghiệp" đến nay VN đã bao nhiêu lần "tiêu tan sự nghiệp". Thời gian là tài nguyên quí giá nhứt. Cùng khoản thời gian này nước Nhật, sau đổ nát chiến tranh 1945 đã trở thành "cường quốc thứ nhứt về kinh tế". Nam Hàn, Đài Loan, Singapour... với vốn thời gian ít hơn 30 năm cũng đã trở thành "rồng", thành "hổ" trong khu vực. Sau 30 năm VN vẫn thủ phận là "quốc gia khởi nghiệp".

Câu hỏi đặt ra là dân tộc này có vấn đề, hay lãnh đạo dân tộc này có vấn đề ?”

Câu trả lời đã hiển hiện.

Ông Phúc đầu năm về miệt dưới họp hành với “trí thức ruộng” rồi có câu tuyên bố (đại khái) “VN phải là thủ phủ của thế giới về tôm”.

Chắc là ông Phúc ảnh hưởng giáo sư Võ Tòng Xuân, ruộng ngập mặn thì bỏ ruộng nuôi tôm.

Nói thật, tôi cầu trời để “dự án” bỏ ruộng nuôi tôm này được thành công (cho dân đỡ khổ). Nhưng điều tôi lo ngại là tại sao có mặt của thủ tướng ở dưới đó ?

Ba chục năm nay rồi, hễ chỗ nào có nhà nước nhúng tay vào thì chỗ đó tiêu tán đường. 30 năm sau VN vẫn còn là “quốc gia khởi nghiệp”. Nếu so sánh thì ta thấy ý kiến của ông Phúc, VN như đứa trẻ mới ra trường tập tễnh học nghề. Mà thực tế 30 năm rất dài.

Xin thưa với ông Phúc là làm ơn “kệ mẹ” dân ở đó đi. Ruộng ngập mặn họ dư biết mình phải làm gì để sống. Họ không cần nhà nước để ý tới. Mà người dân nào cũng vậy, 90 triệu, không ai muốn mình bị ông nhà nước để ý tới.

Tới hôm nay VN, ngay cả trong nước, vẫn không có một “thương hiệu” nào ra hồn, trong khi có vô số dự án “khởi nghiệp”, mà nếu được nhà nước nâng đỡ, không chóng thì chầy sẽ chinh phục thì trường quốc nội, quốc ngoại.

Theo tôi, ông Phúc nên để ý giúp những người trẻ có tấm lòng với đất nước và dân tộc, giúp họ thành công trong việc tạo dựng một “thương hiệu” cho VN. Các dự án “vịt của Đoàn văn Vươn”, “thức an sạch của vợ chồng Ngô Duy Quyền-Lê thị Công Nhân”, hoặc là “cà phê Amarin của vợ chồng Hùynh Thục Vy” v.v… đều là những dự án, những “thương hiệu” có tương lai. Nếu ông Phúc muốn “đổi mới và sáng tạo” lại VN thì không thể để cho những người này thất bại.

Đài loan, Nam Hàn… thành rồng, là nhờ những người trẻ có sáng kiến, dám làm, dám chịu. Chính những người trẻ đó đã xây dựng những “thương hiệu” lẫy lừng SamSung, ACER, DAEWOO…


8-2

Chính phủ Trump có “kế thừa” di sản ngoại giao của Obama về vấn đề VN hay không, theo tôi vẫn còn là một ẩn số. Tin tức từ tòa Bạch ốc được báo chí đăng tải, cho thấy tổng thống Trump từ hôm nhậm chức đến nay chưa tiếp xúc, cũng như không có cuộc điện đàm nào, với bất kỳ nhân sự nào của VN.

Quan hệ hai bên Việt-Mỹ, từ năm 1995, được đánh dấu “tiến độ” bằng các “Tuyên bố chung” và “Tuyên bố tầm nhìn chung”. Những “tuyên bố chung” nói đến những gì hai bên đã cam kết. Còn những “tuyên bố tầm nhìn chung” là những gì hai bên đồng thuận nhưng chưa ký kết. Tuyên bố chung cuối cùng là bản tuyên bố ngày 23-5-2016.

Theo tôi, sẽ có nhiều thay đổi trong quan hệ giữa VN và Hoa Kỳ trong những ngày tới.

Thay đổi thế nào sẽ tùy thuộc vào quan điểm chiến lược của nội các Trump mà việc bổ nhiệm nhân sự nội các đến nay vẫn chưa hoàn tất. Việc bổ nhiệm này, bình thường chỉ là một “thủ tục”. Điều này phản ảnh sự mâu thuẩn sâu xa giữa giới “chính trị truyền thống” trong chính trường Hoa Kỳ với giới “tư bản làm ăn” do Trump đề cử.

Nhân sự do ông Trump đề cử hầu hết là triệu phú, tỉ phú, thừa mánh khóe làm ăn nhưng thiếu kinh nghiệm chính trị. Việc bổ nhiệm gây nhiều bàn cãi, vì các chính sách của nhà nước Mỹ có thể bị ảnh hưởng do “chủ nghĩa thân hữu” hay do “xung đột lợi ích”.

Đối với VN, nhiều vấn đề có thể bị đặt lại.

Cốt lõi quan hệ Việt-Mỹ dựa trên chính sách “chuyển trục” của Obama mà VN là “điểm tựa” và Hiệp định TPP là “cẩm nang” hành động. Dưới thời Obama TPP được hai bên khẳng định nhiều lần qua các bản “tuyên bố tầm nhìn chung”.

Trump lên, Mỹ đơn phương tuyên bố rút lui khỏi TPP. Quan hệ Việt-Mỹ vì vậy có nhiều điều sẽ phải đặt lại.

Thứ nhứt là Mỹ có tiếp tục “tôn trọng thể chế chính trị” của VN như hiện thời hay không ?

Sau chuyến đi Mỹ tháng 7 năm 2015, Ông Nguyễn phú Trọng vốn là tổng bí thư đảng CSVN, lần đầu tiên tổng thống Mỹ tiếp đón tại Tòa Bạch ốc. Bản Tuyên bố tầm nhìn chung dịp này được công bố Mỹ “tôn trọng thể chế chính trị của VN”.

Vì nhu cầu “chuyển trục sang Châu Á” mà VN là “điểm tựa”, do đó Obama nhìn nhận đảng CSVN như là một tổ chức lãnh đạo VN mà không thông qua các thể thức bầu cử.

Từ khá lâu TQ đã thay đổi thể chế, nhập hai chức vụ tổng bí thư và chủ tịch nước vào làm một, cho phù hợp với tập quán quốc tế. Bởi vì chức vụ tổng bí thư đảng không có tính “pháp nhân” như là một chủ tịch nước, hay thủ tướng, để có thể quyết định các vấn đề thuộc về quốc gia.

Obama đã làm đảo lộn tập quán ngoại giao, của Mỹ và quốc tế. Điều này cần phải được thiết lập lại, và có nhiều sác xuất Trump sẽ lập lại. Tức là nếu vẫn tiếp tục thể chế hiện thời, có thể Mỹ sẽ không “nhìn nhận thể chế chính trị” của VN nữa.

Về vấn đề Biển Đông. Từ sau Thế chiến thứ II, Mỹ không có lập trường rõ rệt về việc nước nào có chủ quyền các đảo HS và TS ? Mỹ chỉ lên tiếng khi các quyền về tự do hải hành hay không lưu bị hạn chế hay bị đe dọa hạn chế.

Việc Trump lên tiếng tán dương Đài loan sau khi nhận điện thoại của bà Thái Anh Văn, cho thấy chính sách “một quốc gia Trung Hoa” có thể sẽ bị đặt lại. Đồng thời ý kiến mạnh mẽ của Rex Tellerson, tân bộ trưởng bộ Ngoại giao, về việc “ngăn cản TQ tiếp cận” ở các đảo nhân tạo, cho thấy có thể Hoa Kỳ sẽ thay đổi (phần nào) lập trường cũ kỹ của họ về Biển Đông.

Thái độ này có lợi hay có hại cho VN là tùy cái nhìn của VN.

Đầu năm tôi có viết bài hối thúc VN phải nắm thời cơ Hoa Kỳ thay đổi cái nhìn và cách tiếp cận ở biển Đông để giải quyết vấn đề Hoàng Sa. Nhưng tình hình kinh tế tiềm ẩn nhiều yếu tố “bất ổn”, VN vì vậy phải “ôm chân” TQ để không bị lâm vào khủng hoảng.

Thông cáo chung giữa VN và TQ sau chuyến đi của Nguyễn Phú Trọng vừa qua cho thấy VN ngày càng lệ thuộc và TQ. VN đã bị mất chủ quyền trong quan hệ với TQ.

Nhưng nếu VN không kịp thời nắm lấy thời cơ (Mỹ thay đổi cái nhìn và cách tiếp cận ở Biển Đông), các chính sách của Trump có thể sẽ khiến cho VN hoàn toàn ngả về TQ, mọi mặt từ kinh tế tới chiến lược, quốc phòng.

Chiến tranh giữa Mỹ (cùng các đồng minh Châu Á) với TQ sẽ là điều không tránh khỏi. Mỹ sẽ không ngồi yên để TQ qua mặt, ban đầu về kinh tế, rồi khoa học kỹ thuật, sau đó thống trị thế giới.

Trump lên làm tổng thống nước Mỹ với một đội ngũ tài phiệt tỉ phú. Không có tay tài phiệt nào làm việc để lổ vốn hết cả. Nhứt là làm lãnh đạo một đại cường quốc.

Bất kỳ lúc nào mà khoa học kỹ thuật của quốc gia cung cấp được cho quân đội một thứ vũ khí mới, có thể chế ngự được địch thủ, thì chiến tranh sẽ xảy ra. Mông cổ với cây cung và con ngựa, Anh quốc với đội hải thuyền, Mỹ với bom nguyên tử… là những phát minh mới về vũ khí đã khiến cho quốc gia thắng trên mọi mặt trận và thống lĩnh thế giới.

Gần đây, nhiều đồn đoán về khoa học nói rằng Mỹ đã chế ngự được loại vũ khí “năng lượng tập trung đời mới”, dễ dàng phá hủy các vệ tinh ở quĩ đạo cao, hay chế ngự các hỏa tiễn liên lục địa cũng như ngăn chặn các đầu đạn nguyên tử (ở giai đoạn phân tán thành nhiều đầu đạn khác nhau để tấn công đồng loạt nhiều mục tiêu khác nhau). Tức là với vũ khí mới này Mỹ sẽ phát động chiến tranh với các nước cạnh tranh chiến lược để khẳng định vị thế thống lĩnh của mình. Nên biết là từ nhiều thập niên trước, TQ và Nga đều có các chương trình nghiên cứu tương tự. Dĩ nhiên là Mỹ sẽ không để thời gian cho địch thủ theo kịp.


9-2

Đọc báo thấy tin bộ nội vụ Mỹ có thể sẽ buộc người nhập cảnh Mỹ phải khai “mật mã” các trang blog, facebook… cá nhân của mình như là một điều kiện để được cấp visa vào Mỹ. Hiển nhiên việc này nếu thực hiện thì sẽ xâm phạm đời tư cá nhân, chà đạp lên quyền tự do cá nhân cơ bản của con người. Tờ báo gì đó bên Đức đăng hình Trump chặt đầu Nữ thần Tự do (mà nhiều người phản đối) rõ ràng đã “minh họa” những gì mà ông Trump đang làm.

Theo tôi việc (buộc phải khai mật mã) cũng sẽ không có hiệu quả. Bởi vì khủng bố hay không là ở “trong đầu” của người đó. Mà thói thường, “chó sủa là chó không cắn”. Người nói nhiều thì ít khi làm. Người không nói mới là người nguy hiểm. Những tên khủng bố đâu có “ngu” biểu lộ tư tưởng muốn “ôm bom” của hắn trước công chúng để mọi người đề phòng ? Mà đâu ai có thể “đọc” được tư tưởng của một người nào đó, phải không ? Bài viết hôm trước tôi đã nói về việc này.

Uy tín ông Trump ngày càng tệ hại, trong nước cũng như nước ngoài. “Mình phải làm cái gì thì người ta mới như vậy”.

Nhậm chức cả tháng mà chưa thấy lãnh tụ quốc tế nào, từ Âu sang Á, mở lời “khen ngợi” ông Trump. Ngoại trừ bà ứng cử viên tổng thống nước Pháp Marine Le Pen. Khen cũng đúng vì chương trình chính trị “làm nước Mỹ vĩ đại trở lại, dân Mỹ trước hết” của Trump là sao ý bản chánh của Mặt trận Quốc gia của Le Pen. Các việc kỳ thị đạo Hồi, các chương trình ngăn chặn di dân (bằng mọi cách), trục xuất di dân, không cho di dân được hưởng trợ cấp xã hội (như là người bản xứ)... rõ ràng là chương trình của Jean Marie Le Pen, con gái là Marine kế thừa. Đây là cánh “cực hữu” trong chính trường nước Pháp.

Nội bộ nước Mỹ chưa bao giờ dân chúng lại chia rẽ và nghi ngờ lẫn nhau đến mức này. Ta thấy giới nghệ sĩ, giới tư bản Silicon Valley, giới trí thức trung lưu… đều tỏ thái độ chống Trump. Các nhóm dân “da màu” gốc Mể, gốc Phi châu… đều co cụm lại vì lo ngại cho an ninh cá nhân và cộng đồng.

Tiếp tục đà này này, không cần nước Mỹ áp dụng “chủ nghĩa biệt lập”, nước Mỹ sẽ bị “cô lập” trên trường quốc tế.

Vấn đề khác là những người Mỹ gốc mít “cuồng Trump” muốn “nâng” ông Trump lên mà “hết cách”. Xảo thuật “dìm hàng” người khác xuống “để nâng mình lên” rõ ràng là không thành công.

Có người muốn “dìm hàng” phe ủng hộ Hillary, cho rằng phe này là “cánh tả”, rồi so sánh (và đồng hóa) họ với phe “xã hội chủ nghĩa”.

(Thiệt tình, ngồi coi clip video ông chiến lược gia “giải ảo”, phê bình cánh “xã hội chủ nghĩa” ở Mỹ mà cười sặc cơm, té ghế!)

Những (chiến lược gia) này đã đồng hóa “thiên đàng” với “địa ngục”. Bởi vì “cánh tả” hay “cánh hữu” trong chính trường của một quốc gia có nền tảng dân chủ tự do, thì bên nào cũng cũng ở trên “thiên đàng” dân chủ. Còn các phe gọi là “tả khuynh” hay “hữu khuynh” trong các xã hội cộng sản (hay XHCN), bên nào cũng ở dưới địa ngục.

Khi bỏ cùng một giỏ “cánh tả”, bất kể phe này đến từ thiên đàng dân chủ tự do hay địa ngục cộng sản, thì đã nhập nhằng giữa trắng với đen, giữa thiên đang với địa ngục.

Thực ra ở Mỹ không hề có cái gọi là “cánh tả”, “cánh hữu” như ở các nước Châu Âu. Hai đảng dân chủ và cộng hòa không có đảng nào phục vụ cho “xã hội”, tức cho dân nghèo hết cả. Cả hai đều phục vụ cho “tài phiệt”. Phía phục vụ tài phiệt “lái súng”. Phía phục vụ cho “lái dầu”. Obama là ngoại lệ. Bởi vì, một nước giàu mạnh như nước Mỹ mà bỏ dân nghèo, già cả, bịnh hoạn... (không có bảo hiểm) sống lê lết ngoài xã hội rõ ràng là một sự xấu hổ. Obamacare nhằm vào mục tiêu xóa bỏ sự xấu hổ này.

Còn các phe “tả, hữu” trong chính trường các nước Châu Âu cũng không có điểm nào giống nhau để so sánh và đồng hóa với “tả khuynh” hay “hữu khuynh” của các nước thuộc khối XHCN (đã sụp đổ). Tả hay hữu gì, chính trị ở đây đều nhắm vào mục tiêu phục vụ người dân.

Dĩ nhiên, khi nhân danh bảo vệ an ninh cho nước Mỹ thì nội các ông Trump có thể đưa ra nhiều biện pháp giới hạn các quyền tự do cá nhân, hạn chế người Hồi giáo nhập cảnh… Nhưng có hiệu quả hay không thì vẫn là câu hỏi. Nước Mỹ thuận lợi địa lý, chỉ có một đường biên giới phải canh phòng (với Mể). Không như các nước Châu Âu. Các quốc gia Trung Đông, Bắc Phi… bị tan vỡ (Irak, Libye, Afghanistan…) chỉ cách Châu Âu biển (cạn) Địa Trung Hải. Dân chúng vỡ đàn, hàng chục triệu người tìm đường đi tị nạn. Dĩ nhiên đất hứa là Đức, Anh, Pháp, các nước Bắc Âu… là các nước vừa giàu có, vừa có chính sách xã hội rộng rãi.

Các nước Châu Âu đã bị dân tị nạn “tràn ngập”. Họ đã có nhiều đối sách, xem ra hữu hiệu. Nhưng họ vẫn không áp dụng những biện pháp “cửa đóng then cài” như ông Trump.


9-2

Nếu nay mai, nhà nước CSVN buộc mọi "khúc ruột ngàn dặm" khi về VN phải khai báo mật mã các trang cá nhân như facebook, trang nhà cá nhân... đúng y như Trump sẽ làm cho dân 7 nước Hồi giáo. Các bạn có khai để được Visa không ?

Và nếu nay mai, các "khúc ruột ngàn dặm" bị cấm visa nhập cảnh vào VN với tội danh bá vơ là "khủng bố Việt tân". Các bạn nghĩ sao ?

Tôi chỉ thấy là nếu hôm nay các bạn ủng hộ Trump trong các hành vi chà đạp nhân quyền, thì các bạn sẽ không có lý do nào để chống nhà nước CSVN, nếu họ làm đúng y như các việc mà Trump đã làm.

Thú thật tôi không hiểu các bạn Mỹ gốc mít dựa vào nguyên tắc nào để chống những giúp đỡ xã hội dành cho dân nghèo, hay những người già bệnh tật ?

Các nước văn minh trên thế giới này đều có chung một điều luật : không giúp người gặp hoạn nạn là tội phạm.

Vì vậy tất cả các nước văn minh đều có một ngân sách dành riêng để cứu người gặp nạn. Vì đó là luật. Hơn nữa đó còn thuộc phạm trù nhân đạo.

Tôi không hiểu lòng nhân đạo của các bạn Mỹ gốc mít để đâu mà chống lại chính sách trợ giúp xã hội cho người già, người bệnh tật ?


10-2

Cũng có câu hỏi tương tự câu hỏi hôm qua, cho những người Việt tranh đấu cho một nước VN tốt đẹp hơn. Quí vị ủng hộ những hành vi của ông Trump, ngay cả những việc vi phạm, chà đạp nhân quyền, thì quí vị sẽ nhân danh cái gì để tranh đấu cho nhân quyền ở VN ?

Câu hỏi hôm nay là, quí vị mong muốn xây dựng một quốc gia Việt Nam pháp trị, trong đó mọi người phải tôn trọng luật lệ, từ kẻ cầm quyền cho tới người dân trong xã hội.

Kẻ cầm quyền, muốn làm chuyện gì cũng phải chiếu theo “luật” mà làm. Những hành vi bắt bớ và giam cầm tự tiện không qua xét xử của công an (habeas corpus) phải chấm dứt. Trước pháp luật mọi người đều vô tội trước khi Tòa án có phán quyết ngược lại. Mọi người dân đều phải tuân thủ luật lệ.

Tất cả những quốc gia tiến bộ, hùng cường, người dân có mức thu nhập cao nhứt thế giới… đều là những quốc gia pháp trị.

Câu hỏi là quí vị ủng hộ ông Trump, ngay cả những hành vi “vi hiến”, những việc phạm luật do “xung đột lợi ích”, những điều không phù hợp với pháp luật… thì quí vị lấy tư cách nào để hô hào xây dựng một nước Việt Nam pháp trị ?

Làm thế nào quí vị có thể lên án nhà cầm quyền VN độc tài, đảng trị, chà đạp nhân quyền, ngồi xổm lên hiến pháp… khi quí vị ủng hộ một chính sách nhiều điểm tương đồng như vậy ?


11-2

Theo thông cáo của Tòa Bạch Ốc hôm qua thì TT Trump không có kế hoạch khiếu nại lên Tối cao Pháp viện về vụ sắc lệnh di trú đối với dân 7 nước Hồi giáo. Việc này cho thấy ông Trump đã nhìn nhận sự vi hiến và không phù hợp luật lệ ở cái sắc lệnh của mình. Có lẽ việc “gài số de” này là do ý kiến các cố vấn về pháp luật của ông Trump.

Mỹ là quốc gia pháp trị. Tổng thống không có quyền lực vô biên như một số đồng hương mít quốc tịch Mỹ đã tưởng. Mỹ không phải là Việt Nam, kẻ có quyền thì có thể ngồi xổm lên hiến pháp và pháp luật. Các cố vấn pháp lý của Trump chắc chắn đã góp ý với tổng thống Trump rằng kiện sẽ không thể thắng. Phải ngừng đúng lúc để còn giữ được thể diện.

Cũng theo thông cáo này một sắc lệnh khác sẽ được soạn thảo. Việc này đúng như dự liệu của tôi viết ngày 6-2 “Sự ưu việt của pháp luật Mỹ (Rule of Law)”.

Đồng thời với việc “gài số de” ở mặt trận pháp lý, ông Trump cũng có bước “lăng ba vi bộ” ảo diệu qua cuộc điện đàm (được đánh giá là) “cực kỳ thân mật” với Tập Cận Bình. Nội dung công bố trên báo chí cho thấy Trump “kế thừa” chính sách ngoại giao nước Mỹ từ 1971 đến nay, nhìn nhận “một quốc gia Trung Hoa duy nhứt” mà Bắc kinh là đại diện. Tức Đài loan chỉ là “một tỉnh” của TQ.

Việc này làm nhiều người “chới với”. Bởi vì “quân bất hí ngôn”. Lời nói của nguyên thủ quốc gia không thể là lời nói “gió bay”. Mới hôm trước Trump nhận điện thoại của tổng thống Đài loan, nhân dịp này tán dương nền dân chủ của Đài loan đồng thời biểu lộ ý kiến ủng hộ một quốc gia Đài loan độc lập. Nhưng quyền lợi quốc gia, thể hiện qua sự liên tục các chính sách ngoại giao của nhiều đời tổng thống Mỹ, là “quyền lợi” dài hạn. Cũng như nền tảng “pháp trị” của nước Mỹ, tức khuôn phép luật lệ quốc gia, đã là thành trì kiên cố hiện hữu từ khi lập quốc. Ông Trump đâu thể nào muốn phá vỡ là phá?

Như vậy bà Thái Anh Văn và dân chúng Đài loan có lý do chính đáng để lo ngại cho số phận của đảo quốc.

Nhưng thái độ “gài số de” hai lần trong vài tuần lên làm tổng thống là bằng chứng cho thấy ông Trump không có kinh nghiệm làm chính trị.

Và người ta thấy rằng, qua vài tuần làm tổng thống, Trump đã lãnh đạo nước Mỹ như là “ứng cử viên tổng thống” chớ không phải là “tổng thống” nước Mỹ.

Khi là ứng cử viên, người ta có thể hứa hẹn để làm hài lòng số cử tri của mình. Nhưng khi làm tổng thống, thì người ta trở thành “đại diện quyền lợi của nước Mỹ”, là “tổng thống của toàn dân Mỹ”.

Ở một số việc làm được, ông Trump đã có những hành động nhằm thỏa mãn một số nhỏ cử tri, nhưng đi ngược lại quyền lợi của đại đa số dân Mỹ. Ở những điều không làm được, nhưng cũng nhứt định làm, (như vụ sắc lệnh hạn chế dân 7 nước Hồi giáo nhập cảnh, hay vụ tuyên bố linh tinh ủng hộ Đài loan...).

Chừng nào ông Trump mới ý thức được rằng ông đã là “tổng thống nước Mỹ”, chớ không còn là “ứng cử viên tổng thống” ?

Thực tế cho thấy, phe Cộng hòa ủng hộ ông Trump là việc “bất đắc dĩ”. Từ mọi phương diện, đã đành, Trump không thể so sánh được với bất kỳ các vị tổng thống tiền nhiệm.

Làm sao Trump có thể so sánh với Reagan, một vị tổng thống vĩ đại ? Ngay cả lúc Liên Xô sụp đổ, Gorbachev luôn kính trọng, coi Reagan như là “bạn”, trong khi chính Reagan là nguyên nhân của sự sụp đổ Liên Xô.

Ghế tổng thống ngồi chưa nóng, ông Trump đã bị lãnh đạo hầu hết các quốc gia (văn minh), nếu không biểu lộ lời chống đối, thì cũng có thái độ dè dặt, thận trọng.

Trump lẫn lộn “Trump tổng thống” với “Trump tài phiệt”, với “Trump là người cha”. Mới vài tuần nhậm chức tổng thống mà đã có tới 50 đơn kiện Trump, về đủ thứ việc. Thiếu kinh nghiệm lãnh đạo có thể học hỏi được. Nhưng thiếu lịch lãm, thiếu “lịch sự”, thiếu tế nhị, thiếu mọi thứ cần có cho một người làm chính trị, thì làm sao học ?

Có bao giờ một tổng thống phe Cộng hòa làm mất mặt đảng mình như ông Trump?

Theo tôi, những giá trị tạo dựng lên đảng Cộng hòa đang bị Trump chà đạp. Nhiều chính trị gia Cộng hòa chính thức lên tiếng chống Trump, mặc dầu trên nguyên tắc tất cả phải đứng sau Trump để nắm quyền lãnh đạo. Điều này kéo dài hiển nhiên vô cùng bất lợi cho đảng Cộng hòa. Trong khi quyền lợi của nước Mỹ thì bị “lung lay” bởi những việc làm bất nhứt.


13-2

Có thể kiện trường Luật Sài gòn vì “lạm dụng quyền lực” ?

Báo chí hôm nay 13-2 đăng tải, “Hội đồng kỷ luật Trường vừa ra quyết định đình chỉ học một năm đối với sinh viên N.T.N.A., do “tàng trữ và đưa vào trường trái phép tài liệu photo vi phạm bản quyền của trường”.

Theo bản tin: “giữa tháng giêng, sinh viên N.T.N.A. mang 11 cuốn tài liệu trong đó có 8 cuốn tài liệu photo trái phép các giáo trình khác nhau vào trường và đã bị bảo vệ phát hiện”. Theo ý kiến của nhân viên hữu trách của trường thì cô sinh viên N.T.N.A đã :

“vi phạm pháp luật về luật Sở hữu trí tuệ và nội quy của Nhà trường là “Sao in và phát hành các loại giáo trình, tài liệu học tập trái với các quy định của Nhà trường và của pháp luật.”

Theo tôi, ban giám học trường Luật có thể đã vi phạm luật pháp ở hai điều:

Thứ nhứt: ban giám học của trường Luật Sài gòn không có thẩm quyền “áp dụng luật”, ngay cả khi quí vị này là những giáo sư dạy môn luật. Chỉ có một thẩm phán ở các tòa án thích hợp mới có thẩm quyền “giải thích luật” hay “áp dụng luật”. Phê phán hành vi “sao chép giáo trình” của cô sinh viên “có vi phạm luật” (về Sở hữu trí tuệ) hay không là thuộc thẩm quyền của tòa án.

Ban giám học “kỷ luật” cô sinh viên vì cô này “vi phạm pháp luật về luật Sở hữu trí tuệ” là vượt thẩm quyền (tức lạm dụng quyền lực).

Thứ hai, một “giáo trình” dùng để giảng dạy sinh viên đã được “nhuận bút” hậu hỉ của nhà nước. Tất cả các “giáo trình” trên lý thuyết vì vậy thuộc “sở hữu của quốc dân” (vì nhà nước lấy tiền thuế của dân để trả tiền nhuận bút) đồng thời các giáo sư giảng dạy đều được nhà nước trả lương.

Ban giám học trường Luật Sài gòn cho rằng “giáo trình có quyền sở hữu trí tuệ” là chưa chắc đúng. Có "quyền sở hữu về trí tuệ" hay không phải được thẩm định ở một cơ quan có thẩm quyền.

Giáo sư giảng dạy có quyền “bán cours” của mình. Nhưng giáo sư không thể nại “quyền sở hữu trí tuệ” ra để ngăn cản sinh viên làm bản sao “cours” của mình chỉ nhằm vào mục đích học tập.

Theo tôi, ban giám học trường Luật Sài gòn đã vượt quá thẩm quyền của mình, kỹ luật không đúng một nữ sinh viên. Khi mà trường vịn vào luật quốc gia, ở đây là Luật về sở hữu trí tuệ, để “thi hành kỹ luật” bất kỳ sinh viên nào đều là hành vi trái luật.

Trường có thể kỹ luật sinh viên “theo nội qui” của trường. Nhưng trường không thể “vịn vào luật” để kết án, hay kỹ luật bất kỳ ai.

Không biết hội Luật gia VN nghĩ gì về trường hợp này ?


16-2

Tựa đề một bài báo trên tờ Giáo dục “Giáo dục là phải biến những cậu bé chăn bò thành kỹ sư công nghệ” đã đưa tôi trở về thời xa xưa, lúc anh em chúng tôi là “những đứa chăn trâu” nơi quê ngoại khốn khổ.

Anh em tụi tôi xuất thân từ một gia đình nông dân “vô sản chân chính”. Gia tài ba má tôi chỉ là ngôi nhà tranh của bà ngoại mất đi để lại. Không ruộng, không vườn, không đất đai của cải. Ba má tôi sống nhờ cày thuê, cấy mướn. Mấy lần “mượn tiền nhà nước” (thời ông Diệm) để mua lúa giống và mướn ruộng canh tác là mấy lần thất bại. Rốt cục ba má trở thành những người vô sản “trốn nợ nhà nước”. Những lần “lính bố”, tức lính vô làng để tìm người “đòi nợ”, ba má tôi phải bỏ con cái chạy đi trốn chui trốn nhũi trong đám dừa nước mênh mông. Bỏ lại anh hai của tôi dưới 10 tuổi với ba đứa em mà đứa chót (là cô năm bây giờ) anh tôi phải nách bên hông.

Có lần “lính bắt” anh tôi để “xiết nợ” thì anh tôi phải véo đùi cho em tôi khóc điếng để được lính thả ra.

Chỉ sau khi ba má tôi chấp nhận “chia con”, ba tôi dẫn tôi bỏ xứ đi xa, làm cu li, sau đó học được nghề lái xe. Chỉ khi kiếm được chân làm “tài xế” ba tôi mới “rước vợ con” lên “đoàn tụ”.

Lúc đó anh tôi 12 tuổi, chưa bao giờ đi học. Tôi kém hơn 5 tuổi, cũng mới được đi học sau khi ba tôi “hội nhập” vào đất mới (là Pleiku).

12 tuổi, ngoài “chăn trâu”, cắm câu, tát đìa, bắt cá hôi… thì anh tôi không biết gì khác. Vậy mà chỉ trong một năm, anh tôi đã học xong 5 lớp và lên học trung học.

Dĩ nhiên là không thể quên ơn những “ông thầy” tận tâm dạy dỗ. Tôi không nhớ những “ông thầy” đó tên là gì (chắc anh hai tôi còn nhớ), hồi đó còn rất trẻ, mà không có mấy ổng, chắc chắn anh em tôi đều “dốt” hết. Ngoài ra cũng không thể không đề cao chương trình giáo dục thời đó. “Nó phải làm sao” nên một đứa chăn trâu 12 tuổi, chỉ trong một năm đã học theo kịp những đứa cùng tuổi.

Sau này anh tôi đậu tú tài hai, đi du học (tốt nghiệp kỹ sư) nước ngoài.

Anh hai tôi (và tôi) những đứa chăn trâu trở thành những kỹ sư là chuyện có thật.

Nhưng từ 75 trở lại, tôi chỉ nghe những “đứa chăn trâu”, “những đứa đạp xích lô”... sau khi bỏ nước ra đi thì trở thành những khoa học gia tiếng tăm lẫy lừng nơi xứ người.

Trong khi vô số đứa kỹ sư, tiến sĩ… tốt nghiệp nước ngoài về, (nếu không làm chăn trâu, đạp xích lô để sống), thì tụi nó tìm cách bỏ nước ra đi.

Trong một “rối nùi”, muốn gỡ là phải tìm ra đầu mối. Mục tiêu “làm sao để một đứa chăn trâu trở thành một kỹ sư” là chuyện có thể đạt.

Vấn đề muôn thuở vẫn là cách biệt giữa “nói” và “làm”.



23-2

Mục tiêu của giáo dục VN là gì ? Câu hỏi này đặt ra từ vài chục năm nay mà không ai có câu trả lời thỏa đáng. Bởi vì lời nói của các viên chức hữu trách luôn trái ngược với thực tế.

Điều mà người ta biết chắc chắn là mục tiêu “làm giáo dục” của các “cán bộ” (phụ trách về giáo dục), những “nhà hiệu trưởng”... là “làm tiền”. Các vụ “lùm xùm” liên quan đến trường Luật TP HCM hay vụ bà hiệu trưởng Nam Trung Yên trên báo chí hổm rày cho ta thấy thực tế là như vậy. Mặc dầu pháp luật VN (điều 17 Luật Giáo dục) nghiêm cấm mọi hành vi “thương mại hóa” hoạt động giáo dục.

Nếu suy nghĩ sâu xa, nguyên nhân thất bại của giáo dục VN, cũng như sự sụp đổ nhiều phương diện khác của xã hội, như cung cách giao thông, tệ nạn tham nhũng của cán bộ… tất cả đều đến từ việc không “thượng tôn pháp luật”.

Hạ dân cho đến kẻ cầm quyền, không ai có ý thức tôn trọng và thực thi pháp luật. Mà quan trọng hơn hết là người cầm quyền. Thượng bất chánh thì hạ tất loạn. Kẻ cầm quyền không coi pháp luật ra gì thì người dân không có lý do nào để tôn trọng pháp luật.

Nhà nước VN được xây dựng trên nền tảng “pháp quyền XHCN” mà đến nay không thấy học giả nào giải thích được chữ “quyền” ở đây có nghĩa là gì (power - pouvoir, right - droit, jurisdiction - juridiction…)? Sự “lấn cấn” trong từ ngữ là điều dễ hiểu. Bởi vì chữ “quyền” ở đây là “quyền biến”, tức uyển chuyển, sao cũng được. (Chữ quyền của “quyền biến” trong tiếng Hán viết giống như quyền của quyền lực hay quyền lợi…) Cấp lãnh đạo cố ý “nhập nhằng” từ ngữ. Từ đó họ “tùy nghi” giải thích luật thế nào để có lợi cho họ.

VN đã đi sau TQ ít ra 15 năm về “xây dựng nhà nước pháp trị”. Đi sau “etat de droit - rule of law” các nước tư bản Tây phương mười lần hơn (150 năm).

Từ rất lâu tôi đã nói rằng khi mà hiến pháp qui định “đảng” không chịu trách nhiệm trước pháp luật (mà chỉ chịu trách nhiệm trước nhân dân), thì nhà nước mà VN đang xây dựng không phải là “nhà nước pháp trị - etat de droit”.

Đảng không chịu trách nhiệm trước pháp luật vì đảng không có “tư cách pháp nhân”. Nhưng HP lại qui định “đảng” là “lực lượng lãnh đạo nhà nước và xã hội”. Đảng lãnh đạo sai lầm, không quyền lực nào có thể chế tài đảng. Đảng trở thành một thực thể “siêu quyền lực”, pháp luật không thể “đụng” đến.

Điều này đã mâu thuẩn, từ nền tảng của HP. Bởi vì “tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân”. Quyền lực đảng “lớn” cách mấy cũng phải đứng dưới quyền lực của nhân dân.

Trong một nhà nước pháp trị, quyền lực nhà nước thể hiện qua ba nhánh (quyền lực) hành pháp, lập pháp và tư pháp. Ba nhánh quyền lực này “phân lập” với nhau (séparation du pouvoir) và ngành “tư pháp” được “độc lập”.

Nền “pháp quyền” của VN vừa cho phép đảng “nắm” cả ba quyền, đồng thời cho phép đảng “đẻ ra” ba nhánh quyền lực.

Tức là “quyền lực đảng” đứng trên quyền lực của nhân dân. Hiến pháp (thường thấy các học giả VN viết là Hiếp pháp) mâu thuẩn từ nền tảng là vì vậy.

Trong khi hiến pháp cũng ghi các lực lượng vũ trang phải “trung thành” với “đảng”.

Điều này cũng mâu thuẩn từ nền tảng HP: “tất cả quyền lực thuộc về nhân dân”.

Các lực lượng vũ trang là công cụ thể hiện trên thực tế (một khía cạnh về) “quyền lực” của nhân dân. Nhiệm vụ của các lực lượng vũ trang là bảo vệ tổ quốc, bảo đảm an ninh xã hội, giữ gìn trật tự cho mọi người dân. Các lực lượng vũ trang, ngoài trung thành với nhân dân, thì không trung thành với bất kỳ đối tượng nào khác.

Đảng là một “đảng phái chính trị”, lý do nào các lực lượng vũ trang phải trung thành với đảng ?

Các lực lượng vũ trang cũng không bắt buộc phải trung thành với một “tổ quốc” bất kỳ, như “tổ quốc xã hội chủ nghĩa”. Tổ quốc là một khái niệm thuộc về “tình cảm”. Người ta có thể trung thành với một thực thể là “nhân dân” chớ người ta không thể trung thành với một “khái niệm thuộc về tình cảm”.

Tình cảm nào rồi cũng thay đổi thì khái niệm Tổ quốc cũng sẽ thay đổi theo thời gian.

Thực tế cho thấy XHCN đã sụp đổ, tổ quốc xã hội chủ nghĩa cũng sụp đổ theo. Tại sao lại buộc các lực lượng vũ trang phải trung thành với một tình cảm, một ý thức hệ chính trị (cho thấy là đã sụp đổ)?

Luật pháp của VN vì vậy dặt trên nền tảng “quyền biến”, muốn áp dụng sao cũng được, giải thích sao cũng được.

Cách đây vài tháng tôi có viết về trường hợp người bán vé số lẻ bị kết vào tội danh “kinh doanh sổ số”.

Nếu có tham khảo về “luật” ta biết rằng hình thức “kinh doanh số số” đã được qui định rõ rệt, theo một bộ luật riêng: Luật kinh doanh sổ số. Giới cầm quyền địa phương đã áp dụng luật một cách ”quyền biến”, khép tội người “bán vé số lẻ” vào tội “kinh doanh số số trái phép”.

Cũng cách đây khá lâu tôi có viết về vụ “hai thanh niên ăn cướp hai ổ bánh mì”. Nhớ đại khái rằng ông Tô Lâm nhân vụ này có phát biểu rằng phải “trừng phạt nặng” để “làm gương”. Theo tôi thì việc “ăn cướp bành mì” vì “đói bụng” không phải là hành vi đơn thuần là “ăn cướp”. Cách áp dụng luật (của ông Tô Lâm) không làm cho tệ nạn xã hội giảm đi mà chỉ tố cáo sự độc ác, hà khắc của chế độ.

Trở lại vụ trường đại học Luật TP HCM “kỷ luật sinh viên vì sao chép giáo trình” mới viết tuần rồi. Vụ này xem như giải quyết xong. Trường phạt “cảnh cáo” thay vì quyết định kỷ luật cô sinh viên “đuổi học một năm”.

Nhưng điều này vẫn không thỏa đáng.

Trường đã kỷ luật cô sinh viên “hai lần vì một tội” mà điều này trái “nền tảng của pháp lý” và qui định HP (điều 31 khoản 3) : một người không thể bị kết án hai lần vì một tội phạm.

Với một hành vi “sao chép giáo trình”, cô sinh viên đã bị “kết án” hai lần : theo kỷ luật của trường và theo qui định của pháp luật. (Bởi vì hình phạt “đuổi học một năm” nặng hơn mức trừng phạt của luật quốc gia).

Trong khi “giáo trình” (mà cô sinh viên sao chép) chưa chắc đã “có quyền sở hữu trí tuệ” và được sự bảo vệ của “quyền sở hữu trí tuệ”.

Ngay cả trường hợp “giáo trình” được quyền “sở hữu trí tuệ”, thì quyền này đã bị hạn chế bởi các qui định của luật pháp về giáo dục (như giáo trình đã được nhuận bút của nhà nước, được miễn thuế in ấn…).

Nội qui nhà trường vì vậy nhằm mục đích thương mãi (bán giáo trình) mà điều này bị pháp luật nghiêm cấm (điều 17 luật về Giáo dục: nghiên cấm mọi hành vi “thương mại hóa” hoạt động giáo dục)
.